Cung Phi Khảm là gì? Tuổi nào thuộc Khảm, 4 hướng tốt và 4 hướng xấu

01Cung Phi Khảm là gì?

Cung Phi Khảm là cung của người mà năm sinh, tính theo giới tính, rơi vào quẻ Khảm, số 1 trong chín cung. Cung Phi là cách gọi quen của cung theo năm sinh trong phép Bát Trạch (tám nhà). Từ cung này mới tra ra bốn hướng tốt, bốn hướng xấu.

Khảm là gì thì kinh Dịch nói gọn. Thiên Thuyết quái (說卦, thiên giảng tượng các quẻ) viết: «Khảm là nước, là quẻ của phương chính Bắc, là quẻ lao nhọc, nơi muôn vật quy về»^[1]. Cũng thiên ấy gọi Khảm là «trai giữa» (trung nam)^[1].

Số 1 của Khảm lấy từ thứ tự chín cung mà thuật gia dùng. Sách Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (bộ sách chọn ngày, chọn phương soạn đời Càn Long nhà Thanh) ghi thứ tự ấy: «Khảm một, Khôn hai, Chấn ba, Tốn bốn, Trung năm, Càn sáu, Đoài bảy, Cấn tám, Ly chín»^[2].

其法以坎一坤二震三巽四中五乾六兌七艮八離九為序

Viện nói thật một điều: chính bộ sách chép bảng cung theo năm sinh cũng ghi rằng chín cung theo năm vốn là sao của năm, không phải nói người sinh năm ấy thì mệnh ở cung ấy; suy từ năm ra người là vòng vo^[4]. Bài vẫn tra theo phép Bát Trạch mà Viện dùng, và ghi rõ chỗ này để bạn tự cân nhắc.

02Tuổi nào thuộc Cung Phi Khảm?

Nam sinh các năm 1927, 1936, 1945… cách nhau 9 năm thuộc Khảm; nữ sinh các năm 1932, 1941, 1950… cách nhau 9 năm thuộc Khảm. Tìm năm sinh của bạn trong Bảng 1.

Sinh tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch: năm trong bảng là năm can chi tính từ tiết Lập Xuân. Sinh trước Lập Xuân (khoảng ngày 4 tháng 2 dương lịch) thì tra theo năm trước^[6].

Bảng tính theo mục «Nam nữ cửu cung» trong quyển Phụ lục của sách Hiệp Kỷ Biện Phương Thư. Quyển này là chỗ sách chép lại các phép dân gian còn dùng, không phải phần sách tự lập. Bảng theo bản đã sửa năm Khang Hy thứ 56 (1717): nam khởi từ Khảm, Tốn, Đoài rồi đi nghịch; nữ khởi từ Trung cung, Khôn, Cấn rồi đi thuận^[3]. Năm dương lịch do Viện tính lại bằng code và đối chiếu bộ máy Bát Trạch của Viện.

男命上元甲子起坎一，中元甲子起巽四，下元甲子起兑七，逆行九宫；女命上元甲子起中五，中元甲子起坤二，下元甲子起艮八，順行九宫

Bảng đủ mọi cung theo năm sinh có ở bài hướng hợp tuổi theo năm sinh.

03Cung Phi Khảm hợp hướng nào?

Cung Phi Khảm hợp bốn hướng: Sinh Khí ở Đông Nam, Thiên Y ở Đông, Diên Niên ở Nam, Phục Vị ở Bắc; kỵ Tây, Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nam. Tra tên sao và hướng trong Bảng 2.

Tám sao lấy theo phép «Đại du niên biến quái» (lật hào của quẻ ra tám sao). Sách Hiệp Kỷ Biện Phương Thư ghi đây là phép «nhà xem tướng nhà dùng»^[5]. Sách nêu cách lật: đổi một hào trên là Sinh Khí, đổi hai hào dưới là Thiên Y, đổi cả ba hào là Diên Niên, không đổi hào nào là Phục Vị^[5]. Khảm đổi với Tốn, Chấn, Ly, nên ba cung ấy cùng chính Khảm là bốn hướng tốt.

翻卦之法皆以上一爻變為生氣貪狼，下二爻變為天醫巨門，三爻俱變為延年武曲，三爻俱不變為伏位輔弼

Vì sao Khảm với Tốn là Sinh Khí? Sách viết «Khảm, Tốn là thủy mộc tương sinh» (nước sinh cây)^[5], và xếp Sinh Khí là «tượng tốt nhất», Tuyệt Mệnh là «tượng xấu nhất»^[5].

坎巽水木相生

Bốn hướng tốt của Khảm đều thuộc nhóm Đông tứ trạch (Khảm, Ly, Chấn, Tốn). Sách viết: «Hai thiếu phối nhau là Đông tứ trạch. Đông, Tây tự phối với nhau là tốt, phối lẫn là xấu»^[5].

二老相配為西四宅，二少相配為東四宅，東西各自相配為吉，交錯相配為凶

Cùng bộ hướng này, Viện có bài tra hướng bàn làm việc hợp tuổi và hướng giường ngủ theo Cung Phi.

04Cung Phi Ly là gì, khác Khảm ra sao?

Cung Phi Ly là cung của quẻ Ly, quẻ lửa ở phương Nam, số 9; cùng nhóm Đông tứ với Khảm nhưng bốn hướng tốt xếp sao khác.

Thuyết quái viết: «Ly là sáng, muôn vật đều thấy nhau, là quẻ phương Nam»^[1]; «Khảm là nước… Ly là lửa, là mặt trời»^[1]. Khảm là trai giữa, Ly là gái giữa:

離也者、明也，萬物皆相見，南方之卦也

Bốn hướng tốt của hai cung là cùng bốn hướng Bắc, Nam, Đông, Đông Nam; chỉ tên sao ở mỗi hướng đổi chỗ. Khảm và Ly là Diên Niên của nhau, vì đổi cả ba hào thì «Ly, Khảm đổi cho nhau»^[5]. Bốn hướng xấu cũng là cùng bốn hướng Tây, Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nam, nhưng Tuyệt Mệnh của Khảm ở Tây Nam, của Ly ở Tây Bắc.

Hai vợ chồng một Khảm, một Ly muốn so cung với nhau: xem bài tuổi vợ chồng theo cung phi.