Tam Sát là gì? Kiếp Sát, Tai Sát, Tuế Sát theo tam hợp và cách tra theo năm

01Tam Sát là gì?

Tam Sát (三煞, ba sát) là tên gọi chung của ba thần Kiếp Sát, Tai Sát, Tuế Sát trong phép chọn ngày, chọn phương. Sách Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư dẫn sách Khảo Nguyên: «Kiếp Sát, Tai Sát, Tuế Sát gọi là Tam Sát»^[1].

Thái Tuế là thần của năm. Ở quyển 34, soạn giả nói gọn hơn: Tam Sát là chỗ xung của tam hợp Thái Tuế^[5]. Nghĩa là mỗi năm thuộc một nhóm tam hợp (ba chi hợp thành một cục), và Tam Sát nằm ở phương đối diện với phương cục ấy vượng.

考原曰劫煞災煞歲煞是為三煞

02Kiếp Sát, Tai Sát, Tuế Sát là những phương nào?

Ba thần đứng ở ba chi liền nhau thuộc một phương: năm Thân, Tý, Thìn ở Nam; Tỵ, Dậu, Sửu ở Đông; Dần, Ngọ, Tuất ở Bắc; Hợi, Mão, Mùi ở Tây.

Tìm chi của năm trong cột đầu Bảng 1, đọc sang ba cột giữa. Số trong bảng Viện tính lại bằng code theo luật quyển 3 và đã khớp với các ví dụ có sẵn trong sách.

Sách cổ định vị trí Tam Sát thế nào?

Về Kiếp Sát, sách dẫn Lý Đỉnh Tộ: «năm Dần, Ngọ, Tuất ở Hợi; năm Hợi, Mão, Mùi ở Thân; năm Thân, Tý, Thìn ở Tỵ; năm Tỵ, Dậu, Sửu ở Dần»^[1]. Tai Sát «luôn ở trước Kiếp Sát một chi»^[1]. Tuế Sát: «năm Dần, Ngọ, Tuất sát ở Sửu; năm Tỵ, Dậu, Sửu sát ở Thìn; năm Thân, Tý, Thìn sát ở Mùi; năm Hợi, Mão, Mùi sát ở Tuất»^[1].

李鼎祚曰寅午戌歲在亥亥夘未歲在申申子辰歲在巳巳酉丑歲在寅是也……常居劫煞前一辰……李鼎祚曰寅午戌煞在丑巳酉丑煞在辰申子辰煞在未亥夘未煞在戌

Sách cũng cho sẵn ví dụ về phương: «Như Thân, Tý, Thìn hợp thủy cục, thủy vượng ở phương Bắc, phương Nam là chỗ xung của nó, nên Tam Sát ở phương Nam: Tỵ, Ngọ, Mùi»^[1].

如申子辰合水局水旺於北方南方其衝也故三煞在南方巳午未

Ví dụ năm Dần, Ngọ, Tuất trong sách

Với năm Dần, Ngọ, Tuất (hỏa cục), lời «按» của soạn giả giải từng vị trí: Hợi, Tý, Sửu ở chính Bắc «là thù, là đối với hỏa cục Dần Ngọ Tuất. Vì vậy lấy Sửu làm Tuế Sát»; Hợi là Kiếp Sát; «Tý là chỗ xung của chính vị, nên gọi là Tai Sát»^[1]. Năm 2026 Bính Ngọ thuộc đúng nhóm này.

若自戌至寅中為正北亥子丑則三冬月令壬癸水之位與寅午戌火局為敵為對矣是故以丑為歲煞……子者正位之衝也故曰災煞也

03Cách tra Tam Sát theo năm ra sao?

Lấy chi của năm, tìm nhóm tam hợp chứa chi ấy, rồi đọc ba chi Tam Sát. Năm 2026 Bính Ngọ: Tam Sát ở Bắc (Hợi, Tý, Sửu).

Ba bước tra Tam Sát cho một năm

1. Tìm can chi của năm trong Bảng 2 (hoặc lấy chi năm của bạn).
2. Đọc ba cột Kiếp Sát, Tai Sát, Tuế Sát, và cột phương.
3. Xem cột cuối: thần nào hung nhất năm ấy theo lời «按» của soạn giả (giải ở phần 04).

Bảng 2 chia hai nhóm năm cho dễ đọc.

Bảng tra Tam Sát các năm 2026–2031

Bảng tra các năm 2032–2037

«Đại để» là năm Thìn, Tuất, Sửu, Mùi: sách nói các năm này đại để như năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu. Muốn xem Tam Sát theo cả tháng, ngày, giờ so với toạ và hướng nhà, dùng công cụ xem ngày tốt xấu của Viện. Cách tra phương theo năm tương tự bài sao Ngũ Hoàng sát và bảng tra phương theo năm.

04Năm có Tam Sát thì sách cổ dặn kiêng việc gì?

Sách dặn: Tam Sát hướng về được, không ngồi lên được; chiếm sơn (toạ) thì làm nhà, táng đều kiêng, chiếm phương thì có thể chế mà sửa.

Tam Sát hướng được, không ngồi được

Ở quyển 8, soạn giả dẫn Tuyển Trạch Tông Kính: «Thái Tuế ngồi được, không hướng được; Tam Sát hướng được, không ngồi được. Lại nói Tam Sát hung nhất, Phục Binh, Đại Họa kém hơn»^[2]. Ở quyển 34, soạn giả viết: «chiếm sơn thì làm nhà, táng đều kiêng, chiếm phương thì có thể chế mà sửa»^[5]. Chế thế nào cho một căn nhà cụ thể thì cần người xem tận nơi.

按選擇宗鏡曰太嵗可坐不可向三煞可向不可坐又曰三煞最凶伏兵大禍次之

按三煞為太歳三合之衝可向不可坐故占山則造𦵏皆忌占方則可制而修也

Lời kiêng của từng thần

Quyển 3 chép lời kiêng riêng của ba thần^[1]:

• Kiếp Sát (Thần Xu Kinh): phương nó cai quản «kiêng xây dựng, phạm vào thì có việc cướp trộm, đâm chém».
• Tai Sát (Thần Xu Kinh): phương nó cai quản «không được xoay hướng vào mà xây dựng, phạm vào thì sẽ mắc bệnh».
• Tuế Sát (Quảng Thánh Lịch): «đất Tuế Sát không được đào khoét, sửa dựng, dời chỗ ở; phạm vào thì hại con cháu và gia súc».

所理之方忌有興造犯之主有劫盜傷殺之事……所理之方不可抵向營造犯之者當有疾患……廣聖厯曰歲煞之地不可穿鑿修營移徙犯之者傷子孫六畜

Lưu ý: câu «không được xoay hướng vào» của Thần Xu Kinh khác lời soạn giả. Soạn giả chọn thuyết «hướng được, không ngồi được» và khen là «đúng nhất»^[1].

Năm nào thần nào trong Tam Sát hung nhất?

Lời «按» quyển 34: «năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu Tai Sát hung nhất, Kiếp Sát, Tuế Sát kém hơn; năm Dần, Thân, Tỵ, Hợi Tuế Sát hung nhất, Kiếp Sát, Tai Sát kém hơn; năm Thìn, Tuất, Sửu, Mùi đại để như năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu»^[5]. Cột cuối Bảng 2 lấy theo câu này.

故子午夘酉年災煞最凶劫煞歳煞次之寅申己亥年嵗煞最凶刼煞災煞次之辰戌丑未年畧與子午夘酉等

Bản số chép «己亥», chữ 己 ở đây đọc là Tỵ. Sửa nhà, động thổ, xây thêm vào phương Tam Sát năm nay: nên để Viện xem tận nơi trước khi làm.

05Tam Sát kỵ mệnh tuổi là gì, cưới hỏi có kỵ không?

Với cưới gả, sách kiêng ngày Kiếp Sát, Tai Sát, Nguyệt Sát của tháng. Tuổi nào kỵ Tam Sát thì Viện xem riêng theo ngày sinh từng người.

Sách phân biệt Tam Sát của năm (Kiếp Sát, Tai Sát, Tuế Sát) với Tam Sát của tháng (Kiếp Sát, Tai Sát, Nguyệt Sát). Soạn giả viết: «Kiếp Sát tháng nghĩa như Kiếp Sát năm», và «Tam Sát năm hung như Tuế Phá mà có thể lấy cái tốt chế được, Tam Sát tháng nghĩa vốn thông với đó»^[3].

按月刼煞義與嵗刼煞同

且嵗三煞與嵗破同凶而可以吉制月三煞義本相通

Ngày Tam Sát của tháng kiêng cưới gả

Mục cưới gả ở quyển 11 mở đầu danh mục kiêng bằng: «Nguyệt phá, ngày Bình, ngày Thu, ngày Bế, Kiếp sát, Tai sát, Nguyệt sát…»^[4]. Quyển 10 cũng ghi ngày Kiếp Sát kiêng «kết hôn nhân, nạp thái vấn danh, cưới gả».

忌月破平日收日閉日劫煞災煞月煞

Vậy khi chọn ngày dạm ngõ, ăn hỏi, cưới, việc cần soát là ngày ấy có rơi vào Tam Sát của tháng hay không. Công cụ xem ngày tốt xấu theo việc cưới hỏi cho xem sao tốt xấu, tuổi xung của từng ngày. Xem thêm cặp tuổi vợ chồng ở bài tuổi vợ chồng phạm Lục Sát.