Cách an sao Văn Xương trong Tử Vi: tra vị trí theo giờ sinh và theo Can trong Bát Tự

01An sao Văn Xương trong Tử Vi: giờ sinh của bạn ứng cung nào?

Tìm giờ sinh ở cột trái Bảng 1, đọc sang phải: cung của Văn Xương, mức miếu hãm, rồi cung của Văn Khúc. Bảng do Viện tính lại bằng code theo đúng lời giải của Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư (紫微斗數全書) quyển 2, và đối chiếu khớp với hai ví dụ trong quyển 3^[2][3].

Ba bước an sao Văn Xương lên lá số Tử Vi

1. Xác định giờ sinh thuộc canh giờ nào trong 12 giờ Tý, Sửu, Dần… Chưa chắc canh giờ thì nhờ Viện xem, đừng đoán.
2. Văn Xương: đặt giờ Tý ở cung Tuất, đếm nghịch (Tuất, Dậu, Thân…) mỗi cung một giờ cho tới giờ sinh.
3. Văn Khúc: đặt giờ Tý ở cung Thìn, đếm thuận (Thìn, Tỵ, Ngọ…) tới giờ sinh. Hai sao đứng chung một cung chỉ khi sinh giờ Mão (cung Mùi) hoặc giờ Dậu (cung Sửu).

Hình: Văn Xương đi nghịch, Văn Khúc đi thuận quanh 12 cung

Ví dụ «Xương Khúc kẹp Mệnh» trong Toàn Thư

Ví dụ kiểm trong sách: quyển 3 viết «Xương Khúc kẹp Mệnh… Mệnh ở cung Sửu, Văn Xương ở Dần, Văn Khúc ở Tý». Tính theo Bảng 1, chỉ người sinh giờ Thân mới có cặp ấy^[3].

昌曲夾命最為奇　假若命在丑宮，文昌在寅，文曲在子是也。

02Sao Văn Xương an theo giờ sinh hay theo năm sinh?

Trong Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, Văn Xương an theo giờ sinh; chỉ bản «Tử Vi Đẩu Số» trong Đạo Tạng mới có sao «Văn» an theo năm sinh. Toàn Thư ghi ngay dưới tên phép an sao dòng chú «論本生時», nghĩa là tính theo giờ sinh của mình^[2].

Cùng trang, sách ghi rõ mỗi nhóm sao tính theo gì: Tả Phù, Hữu Bật «論本生月» (theo tháng sinh), Thiên Khôi, Thiên Việt «論本生年干» (theo Can năm sinh)^[2]. Vì vậy hỏi «vị trí sao Văn Xương theo tuổi» trong hệ Toàn Thư thì câu trả lời là: không theo tuổi, phải có giờ sinh.

Bảng an sao «Văn» theo tuổi trong bản Đạo Tạng

Bản «Tử Vi Đẩu Số» (紫微斗數) chép trong Vạn Lịch tục Đạo Tạng, Wikisource ghi tác giả Trần Đoàn, dùng hệ «mười tám phi tinh», khác bộ sao của Toàn Thư. Sách dạy: từ cung Mùi khởi Tý, đếm thuận tới năm sinh thì an Tử Vi, rồi đếm nghịch mỗi cung một sao; «Văn» là sao thứ mười^[4]. Ví dụ của sách: người sinh năm Dần thì Tử Vi ở Dậu, Viện tính lại khớp.

並從未上起子，順數至本人生年，安紫逆數，一宮安一星。

Hai bảng không dùng lẫn: lá số lập theo Toàn Thư thì đọc Bảng 1. Thứ tự các bước an cung, an sao khác xem ở bài lập lá số Tử Vi.

03An sao Văn Xương vào cung nào thì miếu, cung nào hãm?

Theo Toàn Thư quyển 3, Văn Xương miếu ở Tỵ, Dậu, Sửu; đắc địa ở Thân, Tý, Thìn; hãm ở Dần, Ngọ, Tuất. Bảng miếu hãm ở quyển 2 xếp thêm Hợi, Mão, Mùi vào cột «lợi ích»^[3][2]. Cột miếu hãm của Bảng 1 lấy theo hai chỗ này.

文昌 廟巳酉丑 地申子辰 陷寅午戌

Đọc theo giờ sinh: người sinh giờ Sửu, Tỵ, Dậu có Văn Xương ở cung miếu; sinh giờ Tý, Thìn, Thân có Văn Xương ở cung hãm. Quyển 3 còn ghi «Xương Khúc đóng ở Sửu, Mùi, giờ gặp Mão, Dậu», đúng hai giờ mà Bảng 1 cho hai sao đồng cung^[3].

Lời ca quyển 1 nói khác quyển 3

Quyển 1 đáp câu hỏi về Văn Xương: «Văn Xương chủ khoa giáp», tức chủ việc thi cử đỗ đạt. Lời ca theo sau lại viết «Thìn, Tỵ là đất vượng, lợi ở Ngọ, ngại Mão, Dậu»^[1]. Quyển 3 và bảng quyển 2 thì xếp Ngọ là hãm, Dậu là miếu. Cùng một sách mà hai chỗ khác nhau; Viện ghi cả hai, không tự hoà giải.

文昌主科甲，辰巳是旺地，利午嫌卯酉

Cách đọc miếu hãm từng sao tương tự bài sao Thiên Lương trong Tử Vi. Văn Xương đứng ở cung Quan Lộc thì đọc thêm bài Văn Xương, Văn Khúc ở cung Quan Lộc; gặp ở đại vận thì xem bài đại vận gặp Văn Xương, Văn Khúc.

04Văn Xương trong Bát Tự tra theo Can thế nào?

Tìm Can của bạn trong Bảng 3: Tinh Học Đại Thành và Tam Mệnh Thông Hội chỉ trùng nhau ở Giáp, Mậu; cột thứ ba là Viện tự tính theo lời Hiệp Kỷ. Cả ba sách đều ghi kiểu «người can Giáp…», không nói lấy Can ngày; riêng Hiệp Kỷ Biện Phương Thư nói rõ khởi từ Can năm^[5][6][7].

Cách an sao Văn Xương theo Tinh Học Đại Thành

Tinh Học Đại Thành (星學大成) của Vạn Dân Anh đời Minh là sách Thất chính Tứ dư (xem sao theo bảy chính tinh), không phải sách Tứ trụ. Mục «Luận Văn Xương» viết: «Giáp, Ất ở Tỵ, Ngọ… Canh ở Hợi, Tân ở Tuất, Nhâm gặp Dần; người Quý gặp Mão là lên thang mây»^[5]. Lời chú giải thích đó là can mà Can mình sinh ra, tàng trong địa chi; riêng Tân lấy Tuất. Bản số chép «丁巳鷄», còn lời chú ghi Đinh, Kỷ ở Dậu, nên Bảng 3 ghi Đinh, Kỷ ở Dậu.

甲乙巳午報君知，丙戊申宫丁巳鷄，庚猪辛戌壬逢虎，癸人見兎入雲梯

Cột Tam Mệnh Thông Hội và cột Hiệp Kỷ

Tam Mệnh Thông Hội (三命通會), cũng của Vạn Dân Anh, liệt kê «Văn Xương quý»: «người Giáp ở miệng rắn, Ất đầu lợn, Bính chó, Đinh rồng, Mậu hướng khỉ…», chỉ chép lại, không bàn^[6].

有文昌貴甲人蛇口乙猪頭丙狗丁龍戊向猴己午庚寅辛未貴六壬卯位癸逢牛

Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (協紀辨方書), ở quyển 35 «Phụ lục» là quyển sách chép lại các phép ngoài lịch chính thức, ghi «Văn Xương tinh tức là Lộc của Thực thần», khởi từ Can năm^[7]. Bảng chữ trong bản số bị trống, nên cột này là Viện tính theo lời sách: Thực thần lấy theo chú Tinh Học Đại Thành («Giáp sinh Bính…»), Lộc lấy theo mục «Luận lộc huân» của cùng sách^[5]. Cột này lệch Tinh Học Đại Thành ở Bính, Đinh, Tân.

05Văn Xương trong Tử Vi khác Văn Xương trong Bát Tự ra sao?

Khác ở cách tính: Văn Xương trong Tử Vi an theo giờ sinh lên một cung của lá số; Văn Xương trong sách lộc mệnh tra theo Can, ra một địa chi. Hai thứ trùng tên nhưng là hai phép riêng, không lấy cung của phép này đọc cho phép kia.

Bốn phép an sao Văn Xương trong Tử Vi và sách lộc mệnh

• Toàn Thư: theo giờ sinh (Bảng 1); miếu ở Tỵ, Dậu, Sửu, hãm ở Dần, Ngọ, Tuất^[3].
• Bản Đạo Tạng: theo năm sinh (Bảng 2), và cho Văn Xương đẹp nhất ở Dần, Ngọ, Tuất, ngược hẳn Toàn Thư^[4].
• Tinh Học Đại Thành, Tam Mệnh Thông Hội: theo Can, hai bảng chỉ trùng ở Giáp, Mậu (Bảng 3)^[5][6].
• Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (quyển Phụ lục, sách chép lại): theo Can năm; soạn giả nói lịch của Khâm Thiên Giám không dùng sao này, vì đó là phép lộc mệnh (xem số mệnh), không phải thần sát chọn ngày^[7].

寅午戌宮最爲奇

右年神皆從嵗干起例……文昌星即食神禄也……葢皆禄命之法不係神煞

Hỏi đặt bàn học hay «kích hoạt» Văn Xương cho con: các sách trên không dạy việc này. Muốn tự lập và đọc lá số, học khoá Tử Vi Đẩu Số (PT-ML301), sau đó khoá Bát Tự · Tứ Trụ Tử Bình (PT-ML302); xem ngày mở lớp ở lịch khai giảng.