Giếng nước trước cửa nhà có tốt không? Bài tra theo sách cổ: chỗ nào sách kỵ đặt giếng, giếng nên ở phương nào theo năm sinh gia chủ, giếng cũ nên giữ hay lấp. Nhà cụ thể thì Viện khảo sát tận nơi.
Điểm chính
- Giếng nước trước cửa, ngay chính cửa lớn, là điều sách Dương Trạch Thập Thư kỵ.
- Phương đặt giếng sách ghi cho cả tám cung đều trùng phương Sinh Khí trong bảng Bát Trạch của Viện.
- Sách lấy năm sinh người gia trưởng làm chủ, không lấy hướng nhà.
- Trạch Kinh xếp «giếng bếp không đúng chỗ» vào năm hư của nhà.
- Giếng có sẵn trước cửa, hay người Trung cung (5): Viện xem riêng.
01Giếng nước trước cửa nhà xấu hay tốt?
Xấu, theo sách Dương Trạch Thập Thư: giếng không được đặt ngay chính trước cửa lớn, phạm thì chủ về kiện tụng.
Câu này nằm trong mục bàn hình thế bên ngoài nhà (論宅外形) của Dương Trạch Thập Thư (陽宅十書). Minh sử ghi sách bốn quyển, của Vương Quân Vinh (王君榮)[8]. Sách được chép lại trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành, bộ loại thư do Trần Mộng Lôi biên soạn, Tưởng Đình Tích hiệu đính xong năm Ung Chính 4 (1726)[9].
Trích Dương Trạch Thập Thư
«Phàm giếng của nhà không được đặt ngay chính trước cửa lớn; phạm thì chủ về kiện tụng quan sự.»
凡宅井不可當大門,主官訟。
Giếng nước sát ngay trước cửa, sách ghi thêm gì?
Cùng mục ấy, trong đoạn kể các điều kỵ của cửa, sách ghi: «Cửa dính sát nước giếng thì nhà rước tà ma.»[1]
門著井水,家招邪鬼。
Muốn xem thêm các thế bên ngoài nhà, đọc bài nhà ở ngã ba đường và bài nhà cuối ngõ cụt.
Nhà đã có giếng nước trước cửa thì làm gì?
Các sách Viện đã kiểm không nêu cách hoá giải, cũng không nêu giếng cách cửa bao xa thì hết kỵ. Chỗ này cần người đến đo tận nơi: hướng cửa, vị trí giếng, tuổi gia chủ.
Nhà bạn có giếng nước trước cửa: Viện khảo sát và tư vấn bố trí qua dịch vụ Xem phong thủy nhà đất, trao đổi ban đầu không thu phí. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Nhờ Viện khảo sát nhà02Giếng nước không đặt trước cửa thì nên ở phương nào?
Nên ở phương sách Dương Trạch Thập Thư ghi cho cung Phúc Nguyên của gia chủ; phương ấy trùng phương Sinh Khí trong bảng Bát Trạch của Viện.
Cung Phúc Nguyên tính theo năm sinh. Viện đã đối chiếu bằng code: bảng cung theo năm sinh của sách khớp Cung Phi của Viện suốt 180 năm, từ 1864 đến 2043, không lệch năm nào. Sách lấy năm sinh người làm chủ, không lấy hướng nhà. Có khách vặn tác giả: «thật là lấy năm sinh của người làm chủ, không lấy hướng nhà làm chủ». Tác giả đáp: «cửa lớn của nhà chỉ dùng một phép du niên, nên lấy người gia trưởng làm chủ»[2].
信以人之生年為主,不以宅向為主矣……凡宅大門,但取遊年一法,應以家長為主
Đặt giếng nước ngoài chỗ trước cửa: tra trong ba bước
- Tìm năm sinh gia trưởng ở Bảng 2, đọc cột Nam hoặc Nữ, ra Cung Phi và phương giếng.
- Đối chiếu Bảng 1 để biết phương ấy là phương nào trong 24 sơn sách ghi.
- Kiểm lại bằng công cụ La bàn Bát Trạch: nhập năm sinh, giới tính, ra Cung Phi và tám hướng; phương giếng là hướng Sinh Khí.
| Cung | Nhóm | Phương giếng sách ghi | Sao Bát Trạch ở phương ấy |
|---|---|---|---|
| Khảm | Đông tứ | Đông Nam (Thìn, Tỵ) | Sinh Khí |
| Ly | Đông tứ | Đông (chữ Mão) | Sinh Khí |
| Chấn | Đông tứ | Nam (chữ Bính) | Sinh Khí |
| Tốn | Đông tứ | Bắc | Sinh Khí |
| Càn | Tây tứ | Tây | Sinh Khí |
| Khôn | Tây tứ | Đông Bắc | Sinh Khí |
| Cấn | Tây tứ | Tây Nam | Sinh Khí |
| Đoài | Tây tứ | Tây Bắc | Sinh Khí |
| Trung cung (5) | — | Viện xem riêng | — |
Hình 1: phương đặt giếng quanh nhà theo cung gia chủ
Sách ghi phương giếng thế nào?
Mỗi cung sách có một dòng «Định tỉnh» (định giếng), gọi phương ấy là vị trường sinh, đại cát. Ví dụ cung Khảm: «Định giếng: nên ở Đông Nam của nhà, phương Thìn Tỵ, vị trường sinh, đại cát.» Sách cũng ghi cung Khảm là cung phúc đức chính, «hết thảy cửa, phòng, giếng, bếp… đều tính khởi từ Khảm»[2].
一《定井》,宜在宅東南,辰巳方,長生位,大吉。……坎宮為正福德宮,一切門房井竈等項,皆從坎起。
Người Đông tứ (Chấn, Tốn, Khảm, Ly) dùng các phương Chấn, Tốn, Khảm, Ly; người Tây tứ (Càn, Khôn, Cấn, Đoài) dùng các phương Càn, Khôn, Cấn, Đoài[2]. Đào sai phương thì sao? Sách viết: «Phàm đào giếng mà không hợp với phúc đức thì chủ hung.»[3]
凡穿井與福德不利,主凶。
Người cung Trung cung (5): sách gửi nam về Khôn, nữ về Cấn. Viện ghi «Trung cung (5)» như công cụ của Viện và xem riêng, không tự gán. Sinh tháng 1, tháng 2 dương lịch cũng nên nhờ Viện xem riêng.
Xem năm sinh 1950–1969
Năm sinh 1950–1969: cung nào, giếng ở phương nào?
| Năm | Can chi | Nam | Giếng (nam) | Nữ | Giếng (nữ) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1950 | Canh Dần | Trung cung (5) | Viện xem | Khảm | Đông Nam |
| 1951 | Tân Mão | Tốn | Bắc | Khôn | Đông Bắc |
| 1952 | Nhâm Thìn | Chấn | Nam | Chấn | Nam |
| 1953 | Quý Tỵ | Khôn | Đông Bắc | Tốn | Bắc |
| 1954 | Giáp Ngọ | Khảm | Đông Nam | Trung cung (5) | Viện xem |
| 1955 | Ất Mùi | Ly | Đông | Càn | Tây |
| 1956 | Bính Thân | Cấn | Tây Nam | Đoài | Tây Bắc |
| 1957 | Đinh Dậu | Đoài | Tây Bắc | Cấn | Tây Nam |
| 1958 | Mậu Tuất | Càn | Tây | Ly | Đông |
| 1959 | Kỷ Hợi | Trung cung (5) | Viện xem | Khảm | Đông Nam |
| 1960 | Canh Tý | Tốn | Bắc | Khôn | Đông Bắc |
| 1961 | Tân Sửu | Chấn | Nam | Chấn | Nam |
| 1962 | Nhâm Dần | Khôn | Đông Bắc | Tốn | Bắc |
| 1963 | Quý Mão | Khảm | Đông Nam | Trung cung (5) | Viện xem |
| 1964 | Giáp Thìn | Ly | Đông | Càn | Tây |
| 1965 | Ất Tỵ | Cấn | Tây Nam | Đoài | Tây Bắc |
| 1966 | Bính Ngọ | Đoài | Tây Bắc | Cấn | Tây Nam |
| 1967 | Đinh Mùi | Càn | Tây | Ly | Đông |
| 1968 | Mậu Thân | Trung cung (5) | Viện xem | Khảm | Đông Nam |
| 1969 | Kỷ Dậu | Tốn | Bắc | Khôn | Đông Bắc |
Năm sinh 1970–1989: cung nào, giếng ở phương nào?
| Năm | Can chi | Nam | Giếng (nam) | Nữ | Giếng (nữ) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1970 | Canh Tuất | Chấn | Nam | Chấn | Nam |
| 1971 | Tân Hợi | Khôn | Đông Bắc | Tốn | Bắc |
| 1972 | Nhâm Tý | Khảm | Đông Nam | Trung cung (5) | Viện xem |
| 1973 | Quý Sửu | Ly | Đông | Càn | Tây |
| 1974 | Giáp Dần | Cấn | Tây Nam | Đoài | Tây Bắc |
| 1975 | Ất Mão | Đoài | Tây Bắc | Cấn | Tây Nam |
| 1976 | Bính Thìn | Càn | Tây | Ly | Đông |
| 1977 | Đinh Tỵ | Trung cung (5) | Viện xem | Khảm | Đông Nam |
| 1978 | Mậu Ngọ | Tốn | Bắc | Khôn | Đông Bắc |
| 1979 | Kỷ Mùi | Chấn | Nam | Chấn | Nam |
| 1980 | Canh Thân | Khôn | Đông Bắc | Tốn | Bắc |
| 1981 | Tân Dậu | Khảm | Đông Nam | Trung cung (5) | Viện xem |
| 1982 | Nhâm Tuất | Ly | Đông | Càn | Tây |
| 1983 | Quý Hợi | Cấn | Tây Nam | Đoài | Tây Bắc |
| 1984 | Giáp Tý | Đoài | Tây Bắc | Cấn | Tây Nam |
| 1985 | Ất Sửu | Càn | Tây | Ly | Đông |
| 1986 | Bính Dần | Trung cung (5) | Viện xem | Khảm | Đông Nam |
| 1987 | Đinh Mão | Tốn | Bắc | Khôn | Đông Bắc |
| 1988 | Mậu Thìn | Chấn | Nam | Chấn | Nam |
| 1989 | Kỷ Tỵ | Khôn | Đông Bắc | Tốn | Bắc |
Xem năm sinh 1990–2009
Năm sinh 1990–2009: cung nào, giếng ở phương nào?
| Năm | Can chi | Nam | Giếng (nam) | Nữ | Giếng (nữ) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1990 | Canh Ngọ | Khảm | Đông Nam | Trung cung (5) | Viện xem |
| 1991 | Tân Mùi | Ly | Đông | Càn | Tây |
| 1992 | Nhâm Thân | Cấn | Tây Nam | Đoài | Tây Bắc |
| 1993 | Quý Dậu | Đoài | Tây Bắc | Cấn | Tây Nam |
| 1994 | Giáp Tuất | Càn | Tây | Ly | Đông |
| 1995 | Ất Hợi | Trung cung (5) | Viện xem | Khảm | Đông Nam |
| 1996 | Bính Tý | Tốn | Bắc | Khôn | Đông Bắc |
| 1997 | Đinh Sửu | Chấn | Nam | Chấn | Nam |
| 1998 | Mậu Dần | Khôn | Đông Bắc | Tốn | Bắc |
| 1999 | Kỷ Mão | Khảm | Đông Nam | Trung cung (5) | Viện xem |
| 2000 | Canh Thìn | Ly | Đông | Càn | Tây |
| 2001 | Tân Tỵ | Cấn | Tây Nam | Đoài | Tây Bắc |
| 2002 | Nhâm Ngọ | Đoài | Tây Bắc | Cấn | Tây Nam |
| 2003 | Quý Mùi | Càn | Tây | Ly | Đông |
| 2004 | Giáp Thân | Trung cung (5) | Viện xem | Khảm | Đông Nam |
| 2005 | Ất Dậu | Tốn | Bắc | Khôn | Đông Bắc |
| 2006 | Bính Tuất | Chấn | Nam | Chấn | Nam |
| 2007 | Đinh Hợi | Khôn | Đông Bắc | Tốn | Bắc |
| 2008 | Mậu Tý | Khảm | Đông Nam | Trung cung (5) | Viện xem |
| 2009 | Kỷ Sửu | Ly | Đông | Càn | Tây |
Đã có phương giếng theo tuổi, nhưng mặt bằng nhà bạn đo phương thế nào, giếng có sẵn nằm sai phương thì sao: Viện khảo sát tận nơi. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Nhờ Viện xem vị trí giếng03Sách cổ nói gì về giếng nước trước cửa và trong khu đất ở?
Trạch Kinh xếp «giếng bếp không đúng chỗ» vào năm hư của nhà, tức năm điều khiến người nghèo hao.[4]
Trạch Kinh (宅經) bản cũ đề Hoàng Đế soạn. Các soạn giả Tứ khố cho là gá tên, nhưng nhận xét trong sách thuật số đây vẫn là sách gần cổ nhất[4]. Quyển thượng viết: «Nhà có năm hư khiến người nghèo hao… giếng bếp không đúng chỗ là bốn hư.»
宅有五虚令人貧耗……井竈不處四虚
Đồ nhà âm của Trạch Kinh nói gì về giếng?
Đồ nhà âm ghi phương Tỵ không nên đặt giếng, và ngoài vị Thanh Long thì đặt giếng rất tốt. Trạch Kinh chia nhà dương (đầu rồng ở Hợi) và nhà âm (đầu rồng ở Tỵ). «Nhà âm» ở đây là một loại nhà ở, không phải mộ phần[4]. Lời đề yếu ghi: hướng Càn, Khảm, Cấn, Chấn và Thìn là dương; Tốn, Ly, Khôn, Đoài và Tuất là âm.
Ở đồ nhà âm trong quyển hạ, sách ghi phương Tỵ: «Chu Tước, đầu rồng, chỗ ngồi mệnh của người cha; không nên đặt giếng; phạm thì hại người ngồi mệnh ấy: khẩu thiệt, hoạ bay đến, thổ huyết, điên cuồng.»[5]
朱雀龍頭父命座不宜置井犯害命坐人口舌飛禍吐血顛狂
Câu cuối quyển hạ, cũng thuộc đồ ấy: «Thanh Long bên ngoài không ngại sạch sẽ… đặt giếng và rãnh nước rất tốt.»[5] Sách không ghi Thanh Long bên ngoài ở phương nào; Viện không tự gán.
外青龍不厭清潔……安井及水瀆甚吉
Nhà bạn thuộc nhà âm hay nhà dương, phương Tỵ rơi vào chỗ nào trên mặt bằng: Viện xem tại chỗ. Muốn đọc thêm cách sách cổ xét thế đất quanh nhà, xem bài nhà quay mặt vào núi.
04Giếng cũ trước nhà nên giữ hay lấp?
Sách phong thuỷ Viện đã kiểm không bàn việc lấp giếng; còn Đỗ Mục đời Đường chê tục để giếng bỏ không lấp là không có căn cứ đời xưa.
Đỗ Mục viết bài «Văn lấp giếng bỏ» (塞廢井文). Đây là một bài văn, không phải sách phong thuỷ. Ông viết: «Giếng bỏ rồi mà không lấp, xét đời xưa không có căn cứ.» Ông kể có nhà gác gỗ ngang trên giếng rồi phủ đất, lâu năm gỗ mục, người sụp xuống mà chết[6].
井廢輒不塞,於古無所據
Về câu Kinh Dịch «đổi ấp chứ không đổi giếng», ông viết: «ấy là lấy hình tượng để nói sự yên ổn, chứ không phải giếng không được lấp.» Ở Hoàng Châu, ông lấp một giếng cổ bằng đất[6].
此取象言安也,非井不可塞也
Lấp giếng có cần chọn ngày hay làm lễ gì: các sách Viện đã đọc không nêu. Việc này Viện xem riêng cho từng nhà.
Đào giếng nước mới, tránh chỗ trước cửa, thì chọn ngày nào?
Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 11 ghi đào giếng nên ngày Khai (Trực Khai), kỵ Thổ Phủ, Nguyệt Phá, ngày Bình, Thu, Bế; ngày Mão chỉ kỵ đào giếng.[7]
開渠穿井 宜開日 忌土府月破平日收日閉日……卯日止忌穿井
- Chọn phương giếng theo Bảng 1 và Bảng 2, tránh chính trước cửa lớn.
- Chọn ngày Trực Khai; bỏ các ngày Thổ Phủ, Nguyệt Phá, Trực Bình, Trực Thu, Trực Bế và ngày Mão.
- Cần ngày cụ thể hợp tuổi gia chủ: nhờ Viện tra.
05Hỏi – đáp
«Thiên tỉnh» trong sách có phải là giếng nước không?
Không. Trong Trạch Kinh, «Kim Quỹ Thiên Tỉnh» là tên một vị trên đồ nhà[5]. Trong Dương Trạch Thập Thư, thiên tỉnh (天井) là sân trong, sách dặn không để nước mái đọng ở đó[3]. Hai chỗ này không nói về giếng nước, đừng đọc như lời dạy về giếng.
Người Trung cung (5) đặt giếng ở phương nào?
Dương Trạch Thập Thư gửi nam số 5 về cung Khôn, nữ số 5 về cung Cấn. Viện ghi «Trung cung (5)» như công cụ của Viện và không tự gán phương cho trường hợp này. Gia trưởng rơi vào Trung cung thì nhờ Viện xem riêng.
Nhà nhiều người khác cung thì lấy tuổi ai để đặt giếng?
Dương Trạch Thập Thư lấy người gia trưởng làm chủ: cửa lớn của nhà chỉ dùng một phép du niên, theo cung của gia trưởng. Các việc cửa, phòng, giếng, bếp đều tính khởi từ cung ấy. Nhà nhiều thế hệ, nhiều gian, Viện xem tại chỗ.
Giếng nước trước cửa có sẵn, dịch vụ và khoá học
Giếng có sẵn trước cửa thì có cần lấp ngay không?
Sách đã kiểm chỉ nói giếng không nên đặt ngay chính trước cửa lớn, không nói phải lấp hay cách xử lý. Đỗ Mục chê tục để giếng bỏ không lấp là không có căn cứ đời xưa; ông kể thêm có nhà gác gỗ phủ đất trên giếng, gỗ mục lâu năm, người sụp xuống mà chết. Giếng đang dùng hay đã bỏ, Viện khảo sát rồi mới bàn.
Muốn học nền tảng trước khi tìm hiểu Bát Trạch thì bắt đầu từ khoá nào?
Khoá Phong Thủy Nhập Môn (PT-101) học Âm Dương, Ngũ Hành, Bát Quái, Cửu Cung và phân biệt các trường phái Bát Trạch, Huyền Không, Dương Công. Khoá gồm 8 buổi, mỗi buổi 3 giờ, không yêu cầu học trước khoá nào.
Nguồn tham khảo
- Dương Trạch Thập Thư 陽宅十書, quyển 1, mục bàn hình thế ngoài nhà 論宅外形; chép trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành, Nghệ thuật điển quyển 675. Bản Wikisource, trang 69.
- Dương Trạch Thập Thư 陽宅十書, mục Phúc Nguyên tam nguyên và đồ nhà Đông tứ, Tây tứ (dòng «Định tỉnh» của tám cung); Tập Thành quyển 675. Bản Wikisource: trang 76, 77, 78, 79, 80.
- Dương Trạch Thập Thư 陽宅十書, Tập Thành quyển 677 (thiên tỉnh) và quyển 678, mục 論符鎮 (đào giếng không ở phương lợi). Bản Wikisource: trang 94, trang 106.
- Trạch Kinh 宅經, hai quyển, bản cũ đề Hoàng Đế soạn; lời đề yếu Tứ khố tờ 1a–2a, quyển thượng tờ 3a và 5a, bản Văn Uyên Các. Bản Kanripo KR3g0019 (đề yếu) · quyển thượng.
- Trạch Kinh 宅經, quyển hạ, đồ nhà âm, tờ 6a–8b, bản Văn Uyên Các. Bản Kanripo KR3g0019.
- Đỗ Mục 杜牧 (đời Đường), «Văn lấp giếng bỏ» 塞廢井文, trong Phàn Xuyên văn tập quyển 3. Bản Wikisource.
- Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư 欽定協紀辨方書 (đời Thanh), quyển 11 «用事», mục khơi mương, đào giếng, tờ 21b–22a, bản Văn Uyên Các. Bản Kanripo KR3g0051.
- Minh sử 明史, quyển 98 «藝文三», tờ 17a: Vương Quân Vinh 王君榮, Dương Trạch Thập Thư bốn quyển. Bản Kanripo KR2a0038.
- Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành 古今圖書集成: Trần Mộng Lôi 陳夢雷 biên soạn, Tưởng Đình Tích 蔣廷錫 hiệu đính xong năm Ung Chính 4 (1726). Mục từ Wikipedia tiếng Trung.
Bài chỉ ghi những gì tra được trong các sách trên hoặc tính lại bằng code. Bản Kanripo không chấm câu; chấm câu bản Wikisource là chấm câu máy, Viện giữ nguyên.
