Nhà cuối ngõ cụt có tốt không? Cách cân nhắc thế đất và xoay xở

01Nhà cuối ngõ cụt có tốt không?

Không có câu trả lời chung: sách cổ đã mở không bàn «ngõ cụt», chỉ kỵ đường, ngõ đâm thẳng vào nhà, vào cửa.

Dương Trạch Thập Thư (陽宅十書, sách xem nhà ở đời Minh) mở phần ngoại hình bằng một danh sách chỗ không nên ở. Điều đầu tiên là «không ở chỗ ngay miệng bị xung». Cùng danh sách có chỗ ngay dòng nước chảy tới, chỗ sống núi đâm tới, chỗ ngay cổng thành lớn^[1]. «Xung» (衝) là một luồng đường hay nước lao thẳng vào.

Áp vào nhà cuối ngõ cụt: nếu lòng ngõ chạy thẳng vào cửa chính, nhà rơi vào điều kỵ này. Nếu ngõ không đâm thẳng vào cửa, các sách đã mở không có câu nào bảo nhà ấy xấu chỉ vì nằm cuối ngõ.

Hình 1: ngõ đâm thẳng vào cửa và cửa lệch khỏi trục ngõ

Sách kỵ những thế đường nào quanh nhà?

Dò nhà bạn theo Bảng 1. Mỗi dòng là lời sách, dịch sát.

牆頭衝門，常被人論；交路夾門，人口不存；眾路相衝，家無老翁。凡宅或水路橋梁四面交衝者，使子孫怯弱。

凡宅開門路及車門，不要直射，謂之「穿心殺」

Dòng cuối thuộc phần «nội hình», nói lối đi trong khuôn viên dẫn vào cửa^[3]. Với nhà cuối ngõ, lối ấy thường chính là đoạn ngõ trước cửa.

02Có nên mua nhà cuối ngõ cụt?

Soát thế đường trước khi quyết: với nhà trong phố, sách đặt ngõ phố, đường sá lên trước, rồi mới tới phương góc, cửa gió.

Dương Trạch Xiển Yếu (陽宅闡要) đời Thanh viết về nhà nơi phố chợ: xét về dùng, «ngõ phố, đường sá đứng đầu, phương góc và cửa gió đứng sau, cục nước lại sau nữa»^[6]. Bản số chép chữ giản thể, bài giữ nguyên.

究其用，街巷、道路为先，方隅、风门为次，水局又次。

Soát nhà cuối ngõ cụt trong năm bước

1. 1Đứng ở cửa chính nhìn raLòng ngõ có chạy thẳng vào cửa không? Có thì dò Bảng 1.
2. 2Đếm số lối đâm vào nhàNhiều đường cùng xung vào là điều sách kỵ.
3. 3Xem chỗ đường đâm xa hay gầnTam Nguyên Tổng Lục ghi: thứ xung bắn ở ngoài trăm bước thì không kể^[5].
4. 4Nhìn khoảng trước cửa và hai bênSách muốn chỗ ở rộng phẳng, minh đường (khoảng trống trước nhà) chứa được vạn ngựa; hai bên có đường ôm lấy nhà là quý^[1].
5. 5Ghi hướng cửa chínhDò Bảng 2 hoặc Bảng 3 ở phần 04.

或山或路或坑凹，或宅或林兩路夾。或水山河來沖射，百步之外不為差。

明堂須當容萬馬……前後有水環抱貴，左右有路亦如然

Câu «hai ngõ là nước rút gươm» nói về điều gì?

Câu này nói nhiều nhà chung một lối và hai ngõ kẹp hai sườn nhà, không nói nhà cuối ngõ cụt. Đây là câu có chữ «ngõ» (巷) bàn về nhiều nhà chung lối trong Dương Trạch Thập Thư. Bản số chấm câu bằng máy, nên đọc thận trọng. Sách viết: mười nhà tám nhà tụ một chỗ, cùng ra một cửa; hai ngõ rõ là «nước rút gươm»; lối cửa mỗi nhà riêng thì không kể là ngõ; đường rộng thoáng thì không hại^[3].

十家八家同一聚，同出同門同一處……兩巷明為抽劍水……門路各家不為巷，水路空闊卻不妨

Muốn xem cách đọc thế đất, hướng nhà cho mặt bằng buôn bán, đọc thêm bài xem mặt bằng theo hướng, thế đất và tuổi chủ quán.

03Nhà cuối ngõ cụt hóa giải thế nào?

Dương Trạch Thập Thư đặt sửa nhà, làm cửa là cách chính; chưa làm được thì dùng phép trấn, với đường xung nhà là dựng đá «Thái Sơn thạch cảm đương».

Lời mở mục «Luận phù trấn» viết: sửa nhà, làm cửa, không phải nhà rất có sức thì khó làm xong ngay; dù có sức cũng phải kéo dài năm tháng. Nếu thế nhà đã xấu mà năm tháng khó đợi, thì chỉ có một phép «phù trấn» là giữ được bình an^[4]. Nghĩa là phép trấn là phép thay, khi chưa sửa được nhà.

修宅造門，非甚有力之家，難以卒辦……若宅兆既凶，又歲月難待，惟《符鎮》一法，可保平安。

Đá «Thái Sơn thạch cảm đương» cho nhà cuối ngõ cụt

Với đường sá xung vào nhà, sách ghi: dùng một tảng đá lớn, viết chữ «Thái Sơn thạch cảm đương» (泰山石敢當), thì tốt.^[4] Câu nằm ở tiểu mục «trấn ngoại hình xung xạ», tức trấn thứ bên ngoài đâm bắn vào nhà.

凡道路衝宅，用大石一塊，書「泰山石敢當」，吉。

Đoạn sách đã kiểm không ghi cách sửa cửa cho từng căn nhà. Nhà bạn sửa chỗ nào, làm cửa ra sao thì cần người xem tận nơi, đo hướng và nhìn thế ngõ thật.

Một số mẹo xem nhà ở khác, Viện gom trong bài mẹo xem phong thủy nhà ở đúng cách.

04Nhà cuối ngõ cụt nên mở cửa hướng nào?

Theo Bát Trạch, người Đông tứ mở cửa ở Bắc, Nam, Đông, Đông Nam; người Tây tứ ở Tây Bắc, Tây Nam, Đông Bắc, Tây.

Dương Trạch Thập Thư viết: phúc nguyên ở Chấn, Tốn, Khảm, Ly là người Đông tứ; cát tinh đều ở bốn phương ấy, «cửa nên mở ở đó, đường nên đi ở đó». Dùng lầm Càn, Khôn, Cấn, Đoài thì đều thuộc hung tinh. Người Tây tứ thì đổi hai nhóm cho nhau^[2].

福元在震巽坎離宮……其吉星俱在震巽坎離之方，門所宜開，路所宜行

福元在乾坤艮兌宮……其吉星俱在乾坤艮兌之方，門所宜開，路所宜行

1. 1Tra cung của bạnNhập năm sinh, giới tính vào công cụ Đại Cương Vận Mệnh: ra Cung Phi, Đông Tứ Mệnh hay Tây Tứ Mệnh.
2. 2Ghi hướng cửa chínhHướng phía cửa nhìn ra ngõ.
3. 3Dò bảngTìm cung ở Bảng 2 hoặc Bảng 3, xem hướng cửa rơi vào sao nào.

Bảng chép từ bộ máy Bát Trạch của Viện; Viện đã kiểm bằng code rằng với cả tám cung, bốn hướng tốt đúng là bốn phương cùng nhóm như câu sách.

Nhà cuối ngõ cụt của người Đông tứ: cung Khảm, Ly, Chấn, Tốn

Hướng cửa cho người Tây tứ: cung Càn, Khôn, Cấn, Đoài

Sách tính phúc nguyên theo bảng tam nguyên riêng của sách; Viện tra Cung Phi bằng công cụ của Viện. Cửa rơi vào hướng xấu của cung bạn thì đọc thêm bài nhà hướng xấu, không hợp tuổi phải làm sao.