Tuổi đăng ký kết hôn là bao nhiêu? Độ tuổi theo luật và cách xem tuổi cưới theo phong thủy

01Tuổi đăng ký kết hôn là bao nhiêu?

Nam phải đủ 20 tuổi, nữ phải đủ 18 tuổi. Luật Hôn nhân và gia đình 2014 ghi mốc này tại Điều 8 (khoản 1, điểm a)^[1].

Quốc hội thông qua luật này ngày 19/06/2014; luật áp dụng từ 01/01/2015 và nay vẫn còn hiệu lực. Các bài tổng hợp quy định năm 2026 vẫn dẫn đúng mốc này: độ tuổi kết hôn chưa đổi^[2][3].

Tự tính cho mình trong ba bước:

1. Lấy ngày, tháng, năm sinh của bạn.
2. Cộng 20 vào năm sinh nếu là nam, cộng 18 nếu là nữ; giữ nguyên ngày và tháng.
3. Từ đúng ngày ấy trở đi là bạn đủ tuổi kết hôn theo luật. Trước ngày ấy, dù đã sang năm mới, vẫn chưa đủ.

Các mốc trong bảng do Viện tính lại bằng code, khớp hai ví dụ của bài báo pháp lý đã dẫn^[2].

02Nam nữ kết hôn khi đạt độ tuổi nào thì đủ điều kiện?

Đủ tuổi (nam 20, nữ 18) mới là một trong bốn điều kiện; luật còn đòi ba điều kiện nữa. Khoản 1 Điều 8 đòi hai người cưới nhau đáp ứng đủ bốn điều^[1]:

1. Về tuổi: nam đủ 20, nữ đủ 18 trở lên.
2. Cả hai bên tự nguyện quyết định việc cưới.
3. Không ai trong hai người bị mất năng lực hành vi dân sự.
4. Không rơi vào các trường hợp mà điểm a, b, c, d khoản 2 Điều 5 cấm, như kết hôn giả tạo, tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, hoặc hai người có họ trong phạm vi ba đời.

Khoản 2 Điều 8 nói thêm: hôn nhân giữa hai người cùng giới tính không được Nhà nước thừa nhận.

Lấy nhau khi chưa đủ tuổi là tảo hôn. Khoản 8 Điều 3 gọi tảo hôn là trường hợp lấy vợ, lấy chồng mà một trong hai người, hoặc cả hai, chưa đủ tuổi kết hôn theo Điều 8. Chỉ cần một người thiếu một ngày tuổi cũng đã là tảo hôn.

Đủ điều kiện rồi vẫn phải đăng ký. Theo khoản 1 Điều 9, hai người phải đăng ký kết hôn với cơ quan nhà nước có thẩm quyền; bỏ qua bước này thì việc kết hôn không có giá trị pháp lý^[1]. Cỗ cưới, lễ gia tiên làm theo phong tục, còn tờ đăng ký mới là thứ luật công nhận.

03Sách xưa cho trai gái cưới năm bao nhiêu tuổi?

Lễ ký và Chu lễ định trai ba mươi lấy vợ, gái hai mươi lấy chồng, muộn hơn luật nay mười năm với nam và hai năm với nữ.

Đó là lời Lễ ký về con gái. Sách không giải «có cớ» là cớ gì ở câu này, nên Viện để nguyên.

Cũng thiên ấy chép về con trai: «Hai mươi tuổi làm lễ đội mũ, bắt đầu học lễ… Ba mươi tuổi có vợ, bắt đầu lo việc của người đàn ông.»^[4] Chữ «有室» nghĩa đen là có thất, có nhà.

二十而冠，始學禮，可以衣裘帛，舞大夏，惇行孝弟，博學不教，内而不出。三十而有室，始理男事，博學無方，孫友視志。

Thiên Khúc lễ thượng xếp các chặng đời người: «Người mười tuổi gọi là ấu, đi học; hai mươi gọi là nhược, đội mũ; ba mươi gọi là tráng, có vợ; bốn mươi gọi là cường, ra làm quan.»^[5]

人生十年曰幼，學；二十曰弱，冠；三十曰壯，有室；四十曰强，而仕；

Chu lễ (周禮) có quan Môi thị, tức quan coi việc mối lái. Quan này ghi năm, tháng, ngày sinh và tên của mọi trai gái từ khi đã đặt tên trở lên, rồi «ra lệnh trai ba mươi thì lấy vợ, gái hai mươi thì lấy chồng». Tháng giữa mùa xuân, lệnh cho trai gái gặp nhau^[6].

凡男女自成名以上，皆書年月日名焉。令男三十而娶，女二十而嫁。

Sách xưa là lễ của một thời. Ngày nay, mốc để đăng ký kết hôn là Bảng 1.

04Tuổi theo luật khác tuổi xem cưới theo phong thủy thế nào?

Luật hỏi bạn đã đủ tuổi chưa; xem tuổi cưới hỏi hai tuổi có «hợp» không. Chính sách lịch của triều Thanh đã bác lối xem hợp hôn ấy.

Bộ Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (協紀辨方書, Doãn Lộc đời Thanh phụng soạn) đặt mục «Nam nữ hợp hôn đại lợi nguyệt» vào quyển 36 «Biện ngoa», quyển gom các thuyết sai để bác. Sách bác mấy điểm^[7]:

• Người theo thuyết hợp hôn không biết nó từ đâu ra nên gán cho Lã Tài; mà truyện Lã Tài trong Đường thư cho thấy ông bác thuật âm dương rất kỹ. Vậy đó là thuật sĩ nguỵ thác.
• Tam nguyên cửu cung là sao của năm bay vào trung cung, không phải mệnh người sinh năm ấy ở cung đó. Lấy phép du niên của nhà địa lý ghép hai cung để định tốt xấu là trái lẽ.
• Thuyết hợp hôn chỉ dân gian phương Bắc dùng, sĩ đại phu và phương Nam không tin lắm; còn đại lợi nguyệt thì cả đời dùng mà không biết là do thuật sĩ bịa ra.

為是説者不知其所自起而皆托於吕才，觀唐書吕才傳，其於隂陽術數辨駁甚詳，則其為術士之偽托無疑也。……三元九宫者，乃年九星入中宫之一星，非謂其年之生命即在是宫也。……而又以地理家遊年變卦之法兩宫相配以定吉凶，無論比儗非倫，且地理專取淨隂淨陽，而婚姻則取隂陽配耦，是葬之所謂吉，正婚之所謂凶，更屬顯然背謬。

Sách chép lại phép «đại lợi nguyệt» chỉ để bác, không để dùng. Theo lời sách thuật lại, phép ấy lấy tuổi cô dâu làm chủ, năm dương đếm xuôi, năm âm đếm ngược: «tháng thứ nhất là đại lợi; tháng thứ hai hại bà mối và con đầu; thứ ba hại cha mẹ chồng; thứ tư hại cha mẹ cô dâu; thứ năm hại chồng; thứ sáu hại bản thân»^[7]. Viện không lập bảng tháng cưới từ phép này.

其法以女命為主子寅辰午申戌六陽年自本命前一月向前順數丑夘己未酉亥六隂年自本命後一月向後逆數第一月為大利第二月妨媒氏首子第三月妨翁姑第四月妨女父母第五月妨夫第六月妨本身

Cái hại thật, theo sách, là người ta lỡ thì: «Người đời không xét vì sao lại thế, chỉ nghe lời thuật sĩ, đòi điều gì cũng hợp, nhiều người đến quá thì mà không cưới gả được.» Và: «dân gian mù mờ tin theo, lỡ một tháng là chậm luôn mấy năm… Nay đã tâu được chuẩn cho xoá bỏ.»^[7]

世人不察其所以然之故惟聽術士之説一一求其悉合多至逾時不得婚嫁嘻俗術之害人何至此極耶

而世俗懵然信之一月偶愆輒逾數歳

Phần tấu nghị đầu sách cũng ghi: hợp hôn trai gái đã tâu xin xoá; đại lợi nguyệt cưới gả và ngày Chu đường «đều là lời bậy của thuật sĩ»^[8].

一男女合婚臣進愛已經奏請刪去至其嫁娶大利月及周堂日亦屬不經皆術士之妄說也

Vậy thứ tự đúng là: đủ tuổi theo luật trước, rồi mới bàn chuyện xem tuổi, chọn ngày cho trọn lễ.

05Nữ 2000 hợp tuổi kết hôn nào?

Nữ 2000 (Canh Thìn) có Cung Phi Càn; ghép với nam theo bảng Bát Trạch thì gặp Sinh Khí với nam 1993, 2002, Thiên Y với nam 1992, 2001. Bảng 3 ghi đủ tám sao.

Nói thật trước khi tra: Hiệp Kỷ Biện Phương Thư cho lối ghép hai cung bằng phép du niên là trái lẽ (phần 04). Bảng dưới là bảng Bát Trạch Viện đang dùng, cùng bộ máy với các công cụ của Viện, không phải lời sách cổ. Tên sao gọi theo Bát Trạch, không phải bộ tên của Cung Cưới. Về luật, nữ sinh năm 2000 đã đủ 18 tuổi từ đúng ngày sinh năm 2018.

Cung Phi tra theo năm sinh, chép từ bộ máy tính của Viện; muốn biết cung của năm khác, xem bảng Cung Phi và tám hướng trong bài tra Cung Phi theo Bát Trạch, hoặc đọc thêm tra mệnh theo năm sinh có chính xác không.