Cách tính ngày thôi nôi: lấy ngày bé tròn một năm, tra theo dương lịch hoặc theo ngày tháng âm lịch năm sau. Bài có bảng tra sẵn cho bé sinh ngày thường, sinh tháng nhuận, sinh ngày 29/2. Cần định ngày cho bé nhà bạn, Viện xem riêng.
Điểm chính
- Mốc thôi nôi là tròn một năm: sách đời Tống gọi là «chu tối» (周晬), nghĩa là tròn năm[2].
- Tính theo dương lịch và theo âm lịch ra hai ngày khác nhau: bé sinh 13/11/2025 có ngày 13/11/2026 hoặc ngày 02/11/2026.
- Bé trai và bé gái khác nhau ở đồ bày cho bé chọn, sách cổ không ghi khác nhau về ngày[1].
- Bé sinh tháng nhuận, ngày 30 âm hay ngày 29/2: năm sau có thể không có đúng ngày ấy, nên để Viện xem riêng.
01Cách tính ngày thôi nôi cho bé nhà bạn thế nào?
Lấy ngày sinh của bé, cộng đúng một năm theo dương lịch hoặc theo âm lịch, ra ngày thôi nôi. Làm theo bốn bước dưới đây.
- Ghi ngày sinh dương lịch của bé. Ví dụ: 13/11/2025.
- Tra ngày âm lịch của ngày sinh. Theo lịch của Viện, 13/11/2025 là ngày 24 tháng 9 năm Ất Tỵ.
- Tính tròn năm theo hai lịch. Theo dương lịch: 13/11/2026. Theo âm lịch: ngày 24 tháng 9 năm Bính Ngọ, đổi ra dương lịch là 02/11/2026.
- Xem bé có rơi vào ca đặc biệt không. Bé sinh trong tháng nhuận âm lịch, ngày 30 âm hay ngày 29/2 dương lịch thì đọc phần 05.
Bảng cách tính ngày thôi nôi theo hai lịch
Bảng dưới tính bằng code trên bộ lịch của Viện. Tìm dòng giống trường hợp của bé rồi đọc sang hai cột ngày.
| Ngày sinh (dương) | Âm lịch ngày sinh | Tròn năm theo dương lịch | Tròn năm theo ngày tháng âm | Hai cách lệch nhau |
|---|---|---|---|---|
| 13/11/2025 (ngày thường) | 24/9 năm Ất Tỵ | 13/11/2026 (5/10 âm) | 02/11/2026 (24/9 năm Bính Ngọ) | 11 ngày |
| 01/07/2025 (tháng 6 thường) | 7/6 năm Ất Tỵ | 01/07/2026 (17/5 âm) | 20/07/2026 (7/6 năm Bính Ngọ) | 19 ngày |
| 30/07/2025 (tháng 6 nhuận) | 6/6 nhuận năm Ất Tỵ | 30/07/2026 (17/6 âm) | 19/07/2026 (6/6 năm Bính Ngọ, tháng thường) | 11 ngày |
| 29/02/2024 (năm nhuận dương) | 20/1 năm Giáp Thìn | Năm 2025 không có ngày 29/2 | 17/02/2025 (20/1 năm Ất Tỵ) | — |
Có hai ngày rồi mà chưa biết chọn ngày nào cho bé, hoặc bé sinh rơi vào ca đặc biệt: Viện xem riêng. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Nhờ Viện tính ngày thôi nôi02Ngày thôi nôi là gì?
Ngày thôi nôi là ngày bé tròn một năm tuổi; sách cổ ghi nhà có trẻ tròn năm thì bày đồ cho trẻ chọn và mở tiệc mời họ hàng.
Sách sớm nhất Viện đã đọc là Nhan thị gia huấn của Nhan Chi Thôi đời Bắc Tề[1]. Sách gọi tục này ở Giang Nam là «thử trẻ» (試兒, thử xem đứa trẻ).
Trích Nhan thị gia huấn
«Tục Giang Nam: trẻ sinh được tròn một năm thì may áo mới cho, tắm rửa, trang điểm; bé trai thì bày cung tên, giấy bút, bé gái thì bày dao, thước, kim chỉ; lại thêm đồ ăn uống cùng của quý, đồ mặc đồ chơi, đặt trước mặt trẻ, xem ý trẻ muốn lấy món gì để nghiệm tham hay liêm, ngu hay trí; gọi là “thử trẻ”.»
江南風俗，兒生一朞，為製新衣，盥浴裝飾，男則用弓矢𥿄筆，女則刀尺鍼縷，竝加飲食之物及珍寳服玩，置之兒前，觀其發意所取，以驗貪廉愚智，名之為試兒。
Sách đời Tống gọi lễ tròn năm là gì?
Hai sách đời Nam Tống gọi lễ này là «chu tối» (周晬, tròn năm). Đông Kinh mộng hoa lục của Mạnh Nguyên Lão ghi: sinh con trăm ngày thì mở tiệc, gọi là «bách tối»; «tới ngày sinh nhật năm sau thì gọi là “chu tối”»[2].
生子百日，置會，謂之『百晬』。至來歲生日，謂之『周晬』，羅列盤盞於地，盛果木、飲食、官誥、筆研、笄秤等經卷針線應用之物，觀其所先拈者，以為徵兆，謂之『試晬』。
Mộng lương lục của Ngô Tự Mục chép tục Hàng Châu: «tới năm sau đủ năm thì gọi là “chu tối”», nhà ấy «trải chiếu gấm ở nhà giữa, thắp hương đốt nến», bày đồ, đặt trẻ ngồi giữa, xem trẻ cầm món gì trước, gọi là «nắm chu thử tối» (拈周試晬). «Hôm ấy họ hàng đem quà biếu, nhà mở tiệc đãi người thân bạn bè»[3].
至來歲得周，名曰「周晬」，其家羅列錦席於中堂，燒香炳燭，頓果兒飲食，及父祖誥敕、金銀七寶玩具、文房書籍、道釋經卷、秤尺刀剪、升鬥戥子、彩段花朵、官楮錢陌、女工針線、應用物件，並兒戲物，卻置得周小兒於中座，觀其先拈者何物，以為佳讖，謂之「拈周試晬」。其日諸親饋送，開筵以待親朋。
03Cách tính ngày thôi nôi bé trai, bé gái có khác nhau không?
Theo ba sách cổ Viện đã đọc thì không: cả ba đều đặt lễ vào mốc tròn năm, không chia ngày theo trai gái.
Nhan thị gia huấn ghi «trẻ sinh được tròn một năm» (兒生一朞)[1]. Đông Kinh mộng hoa lục ghi «tới ngày sinh nhật năm sau»[2]. Mộng lương lục ghi «tới năm sau đủ năm»[3]. Vì vậy bé trai hay bé gái đều tính ngày thôi nôi như Bảng 1.
Bé trai, bé gái khác nhau ở đồ bày
Chỗ sách cổ có phân trai gái là đồ bày trước mặt trẻ. Nhan thị gia huấn ghi «bé trai thì bày cung tên, giấy bút, bé gái thì bày dao, thước, kim chỉ»[1]. Hai sách đời Tống bày chung các món đồ, không chia trai gái.
男則用弓矢𥿄筆，女則刀尺鍼縷
| Sách | Bé trai | Bé gái | Đồ bày chung |
|---|---|---|---|
| Nhan thị gia huấn (Bắc Tề) | Cung tên, giấy bút | Dao, thước, kim chỉ | Đồ ăn uống, của quý, đồ mặc, đồ chơi |
| Đông Kinh mộng hoa lục (Nam Tống) | Không chia trai gái | Trái cây, đồ ăn uống, cáo sắc, bút nghiên, trâm và cân, sách kinh, kim chỉ, đồ dùng | |
| Mộng lương lục (Nam Tống) | Không chia trai gái | Trái cây, đồ ăn, cáo sắc của cha ông, đồ chơi vàng bạc, văn phòng tứ bảo, sách vở, kinh Đạo kinh Phật, cân thước dao kéo, đấu thăng, vải lụa hoa, tiền giấy, kim chỉ, đồ chơi trẻ con | |
Nhà bạn theo một lệ riêng, hay muốn định ngày cụ thể cho bé trai, bé gái: Viện xem riêng. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Nhờ Viện xem riêng04Cách tính ngày thôi nôi theo âm lịch hay dương lịch?
Sách cổ Viện đã đọc chỉ ghi «tròn năm», không ghi lịch nào; vì vậy Viện bày cả hai cách cạnh nhau để gia đình tự đối chiếu.
Hai cách thường cho hai ngày khác nhau. Ở Bảng 1, bé sinh 13/11/2025 có ngày tròn năm dương lịch là 13/11/2026, còn ngày cùng ngày tháng âm (24/9) năm sau là 02/11/2026, sớm hơn 11 ngày. Bé sinh 01/07/2025 thì ngược lại: ngày âm lịch năm sau rơi vào 20/07/2026, muộn hơn ngày dương lịch 19 ngày.
Hình: hai ngày thôi nôi theo dương lịch và âm lịch
Các bước cách tính ngày thôi nôi theo âm lịch
- Tra ngày tháng âm lịch của ngày sinh trên lịch vạn niên.
- Tìm đúng ngày tháng âm ấy trong năm âm lịch kế tiếp.
- Đổi ngày âm vừa tìm ra dương lịch để ghi lịch, mời khách.
- Nếu năm sau không có đúng ngày tháng âm ấy (tháng nhuận, ngày 30), xem phần 05.
Muốn đọc thêm cách đổi ngày khi gặp tháng nhuận, xem bài giỗ đầu gặp năm nhuận tính thế nào.
05Bé sinh năm nhuận thì tính ngày thôi nôi ra sao?
Theo dương lịch hay âm lịch, năm sau đều có thể không có đúng ngày sinh của bé; lịch chỉ cho biết ngày nào có, ngày nào không. Ba ca thường gặp nằm dưới đây, số tính trên bộ lịch của Viện.
Cách tính ngày thôi nôi khi bé sinh tháng nhuận
Năm Ất Tỵ có tháng 6 nhuận. Bé sinh 30/07/2025 là ngày 6 tháng 6 nhuận. Năm Bính Ngọ không có tháng nhuận, nên năm 2026 chỉ có ngày 6 tháng 6 thường, rơi vào 19/07/2026. Ngày tròn năm theo dương lịch là 30/07/2026, tức 17/6 âm.
Bé sinh ngày 29/2 dương lịch
Bé sinh 29/02/2024 là ngày 20 tháng Giêng năm Giáp Thìn. Năm 2025 không có ngày 29/2. Ngày 20 tháng Giêng năm Ất Tỵ là 17/02/2025.
Bé sinh ngày 30 âm lịch
Không phải tháng âm nào cũng có ngày 30. Trong các ngày dương lịch của năm 2026, ngày 30 âm chỉ có ở sáu tháng dưới đây. Tháng 12 năm Ất Tỵ và các tháng 2, 4, 5, 7, 8 năm Bính Ngọ chỉ có 29 ngày.
| Ngày dương lịch | Âm lịch |
|---|---|
| 18/01/2026 | 30/11 năm Ất Tỵ |
| 18/03/2026 | 30/1 năm Bính Ngọ |
| 16/05/2026 | 30/3 năm Bính Ngọ |
| 12/08/2026 | 30/6 năm Bính Ngọ |
| 08/11/2026 | 30/9 năm Bính Ngọ |
| 08/12/2026 | 30/10 năm Bính Ngọ |
Bé sinh tháng nhuận, ngày 30 âm hay ngày 29/2: sách cổ Viện đã đọc không nói lấy ngày nào. Viện xem riêng cho bé. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Nhờ Viện tính ngày thôi nôi06Hỏi – đáp
Thôi nôi khác lễ trăm ngày thế nào?
Đông Kinh mộng hoa lục ghi sinh con được trăm ngày thì mở tiệc, gọi là «bách tối»; Mộng lương lục cũng chép trăm ngày mở tiệc mừng nhưng không đặt tên ấy. Tới ngày sinh nhật năm sau mới là «chu tối», tức lễ tròn năm, có bày đồ cho trẻ chọn. Ngày thôi nôi tính theo mốc tròn năm, không tính theo mốc trăm ngày.
Ngày thôi nôi bày lễ gì trên bàn thờ, khấn thế nào?
Mộng lương lục chỉ ghi nhà có trẻ tròn năm trải chiếu gấm ở nhà giữa, thắp hương đốt nến rồi bày đồ cho trẻ chọn. Ba sách cổ Viện đã đọc không chép lời khấn hay mâm lễ. Gia đình cần sắp lễ theo phong tục nhà mình, Viện xem riêng.
Bé sinh ngày 30 âm mà năm sau tháng ấy thiếu thì làm sao?
Lịch chỉ cho biết năm sau tháng ấy có 29 hay 30 ngày, như Bảng 3 cho năm 2026. Sách cổ Viện đã đọc không nói khi đó lấy ngày nào. Viện không tự đặt luật cho ca này; gia đình gọi hoặc nhắn Zalo để Viện xem riêng cho bé.
Dịch vụ và khoá học xem ngày
Viện có nhận xem ngày cho lễ thôi nôi không?
Trang dịch vụ của Viện chưa có mục riêng cho lễ thôi nôi; việc chọn ngày giờ hiện nằm trong nhóm dịch vụ hôn nhân và tang lễ nghi thức. Gia đình muốn xem ngày cho bé, liên hệ qua trang liên hệ để Viện báo giá.
Muốn tự học xem ngày thì học khoá nào?
Khoá Trạch Nhựt (Xem Ngày), mã PT-103, thuộc Cấp I · Đại Cương, gồm 8 buổi, mỗi buổi 3 giờ, học trực tiếp tại 29 Cộng Hòa, TP.HCM. Cần học xong PT-101 trước. Khoá khai giảng theo đợt, hỏi tư vấn viên để biết lịch.
Nguồn tham khảo
- Nhan thị gia huấn 顏氏家訓, Nhan Chi Thôi 顔之推 soạn, đời Bắc Tề; quyển thượng, thiên «Phong thao» 風操篇六, tờ 19a, bản Tứ bộ tùng san. Bản Kanripo KR3j0014.
- Đông Kinh mộng hoa lục 東京夢華錄, Mạnh Nguyên Lão 孟元老, đời Nam Tống; quyển 5, mục «Dục tử» 育子. Bản Wikisource.
- Mộng lương lục 夢粱錄, Ngô Tự Mục 吳自牧, đời Nam Tống; quyển 20, mục «Dục tử» 育子. Bản Wikisource.
Bài chỉ ghi những gì tra được trong ba sách trên và số tính bằng code trên bộ lịch của Viện. Bản Kanripo không chấm câu; chấm câu chữ Hán trích Nhan thị gia huấn do Viện thêm, bản số ghi «𥿄» cho chữ «紙». Lời dịch do Viện dịch sát. Định ngày lễ cho bé cụ thể còn tuỳ phong tục từng nhà: nên để Viện xem riêng.
