Xem ngày đào giếng theo sách cổ: lấy ngày Khai, bỏ các ngày sách dặn kiêng; sau đó, theo phép chung của sách cho sửa cất, bỏ ngày xung tuổi chủ nhà. Bài có sẵn bảng ngày kiêng, hai ngày còn dùng được cuối năm 2026 và tuổi kỵ của từng ngày.
Điểm chính
- Sách Hiệp Kỷ Biện Phương Thư ghi việc đào giếng chỉ nên dùng một loại ngày: ngày Khai[1].
- Ngày Mão kiêng đào giếng. Ngày Nhâm chỉ kiêng khơi kênh, không kiêng đào giếng[1].
- Từ 12/11 đến hết năm 2026 có bốn ngày Khai; hai ngày đạt là 14/12 (6/11 âm) và 26/12 (18/11 âm).
- Theo tuổi thì lấy năm sinh của chủ nhà, bỏ ngày thiên khắc địa xung với năm sinh ấy[5].
- Vị trí đặt giếng, việc cúng: sách đã kiểm không nói; Viện tư vấn riêng.
01Xem ngày đào giếng tốt: chọn ngày nào?
Chọn ngày Khai, tức ngày có Trực Khai trên lịch, và ngày đó không trùng ngày kiêng nào trong bảng ở phần 02.
Trực là vòng mười hai ngày Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thâu, Khai, Bế mà lịch nào cũng in. Bộ Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (soạn từ năm Càn Long thứ 4, 1739) ghi ở mục «khơi kênh, đào giếng»:
Trích Hiệp Kỷ Biện Phương Thư
«Khơi kênh, đào giếng: nên dùng ngày Khai. Kiêng Thổ Phủ, Nguyệt Phá, ngày Bình, ngày Thâu, ngày Bế, Kiếp Sát, Tai Sát, Nguyệt Sát, Nguyệt Hình, Nguyệt Yếm, Tứ Phế, Thổ Phù, Địa Nang, và những ngày sau khi Thổ Vượng Dụng Sự bắt đầu. Ngày Nhâm chỉ kiêng khơi kênh, ngày Mão chỉ kiêng đào giếng.»
開渠穿井，宜開日；忌土府月破平日收日閉日劫煞災煞月煞月刑月厭四廢土符地囊土王用事後。壬日止忌開渠，卯日止忌穿井。
Ở quyển Nghi kỵ, sách xếp «khơi kênh đào giếng» vào việc nên làm của ngày Khai và viết: «ngày Khai là lúc một hào dương bắt đầu sinh, nên còn gọi Thời Dương, Sinh Khí; ngày ấy tốt nhất»[2].
按開日一陽始生，故又為時陽，又為生氣，其日最吉。
Các bước tự xem ngày đào giếng
- Mở lịch có in Trực, khoanh các ngày Trực Khai trong khoảng bạn muốn làm.
- Bỏ ngày Khai nào trùng một ngày kiêng trong bảng ở phần 02.
- Bỏ ngày Mão (Ất Mão, Đinh Mão, Kỷ Mão, Tân Mão, Quý Mão).
- Bỏ ngày xung năm sinh của chủ nhà (phần 04).
- Còn ngày nào thì dùng ngày ấy. Không còn ngày nào, hoặc không chắc: liên hệ Viện.
Cuối năm 2026 Viện đã lọc sẵn theo đúng các bước này ở phần 03. Muốn lọc theo Trực cho việc khác, xem bài cách xem ngày tốt xấu trong tháng.
02Ngày nào kiêng đào giếng?
Kiêng mười bốn loại ngày sách ghi trong mục đào giếng, cộng thêm ngày Mão. Bảng dưới gom chúng theo cách nhận ra trên lịch.
Ngày kiêng nhận ra theo Trực và theo tháng
| Ngày kiêng | Nhận ra thế nào |
|---|---|
| Thổ Phủ | Ngày Trực Kiến; sách ghi Nguyệt Kiến «lại là Thổ Phủ», chuyên kiêng khơi kênh đào giếng[2] |
| Ngày Bình, Thâu, Bế | Ba ngày Trực Bình, Trực Thâu, Trực Bế |
| Nguyệt Phá, Kiếp Sát, Tai Sát, Nguyệt Sát, Nguyệt Hình, Nguyệt Yếm, Địa Nang | Đổi theo tháng tiết; tháng 10, 11 năm 2026 xem phần 03 |
| Thổ Phù | Đổi theo tháng tiết, xem bảng 2 |
| Tứ Phế | Xuân: Canh Thân, Tân Dậu · Hạ: Nhâm Tý, Quý Hợi · Thu: Giáp Dần, Ất Mão · Đông: Bính Ngọ, Đinh Tỵ[3] |
| Thổ Vượng Dụng Sự | 18 ngày cuối các tháng Thìn, Tuất, Sửu, Mùi[4] |
| Ngày Mão | Mọi ngày có chi Mão |
Thổ Phù và Địa Nang kiêng cả khi ngày ấy có Thiên Đức, Nguyệt Đức đi kèm: sách nói chúng «dù đi cùng vẫn kiêng»[2].
Thổ Phù rơi vào ngày nào trong tháng?
Sách dẫn Tổng yếu lịch: «Thổ Phù là thần đất; ngày ấy kiêng phá thổ, đào giếng, khơi kênh, đắp tường»[3]. Tháng ở đây tính theo tiết khí, tháng Giêng là tháng Dần.
總要歴曰：土符，土神也，其日忌破土穿井開渠築墻。
| Tháng | Thổ Phù ở chi | Tháng | Thổ Phù ở chi |
|---|---|---|---|
| Giêng | Sửu | Bảy | Mão |
| Hai | Tỵ | Tám | Mùi |
| Ba | Dậu | Chín | Hợi |
| Tư | Dần | Mười | Thìn |
| Năm | Ngọ | Mười một | Thân |
| Sáu | Tuất | Chạp | Tý |
Ngày Mão và ngày Nhâm khác nhau ra sao?
Ngày Mão kiêng đào giếng; ngày Nhâm chỉ kiêng khơi kênh. Bảng Bách kỵ trong quyển Nghi kỵ ghi «ngày Mão kiêng đào giếng», và lệ ghi lịch dặn ngày Nhâm thì không ghi «nên đào giếng» vì ngày ấy kiêng khơi kênh[2]. Câu dân gian gốc là «Mão bất xuyên tỉnh» (夘不穿井, Mão không đào giếng), sách chép ở quyển Phụ lục và ghi điều kiêng đã nhận vào quyển Nghi kỵ[6].
Giếng đặt chỗ nào trong khuôn viên, hướng nào: sách đã kiểm không nói. Viện khảo sát tận nơi qua dịch vụ Xem phong thủy nhà đất. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Nhờ Viện khảo sát nhà đất03Đào giếng năm 2026 xem ngày nào?
Từ 12/11 đến hết năm 2026 còn hai ngày đạt: thứ Hai 14/12 (6/11 âm, Nhâm Tuất) và thứ Bảy 26/12 (18/11 âm, Giáp Tuất).
Viện lọc bằng code trên bộ lịch của Viện: lấy mọi ngày Trực Khai, so với các ngày kiêng ở Bảng 1, chỉ giữ ngày không trùng ngày kiêng nào.
| Dương lịch | Âm lịch | Ngày | Thần ngày | Kết quả |
|---|---|---|---|---|
| 19/11 (thứ Năm) | 11/10 | Đinh Dậu | Chu Tước (hắc đạo) | Loại: trùng Tai Sát |
| 01/12 (thứ Ba) | 23/10 | Kỷ Dậu | Chu Tước (hắc đạo) | Loại: trùng Tai Sát |
| 14/12 (thứ Hai) | 6/11 | Nhâm Tuất | Thiên Hình (hắc đạo) | Đạt |
| 26/12 (thứ Bảy) | 18/11 | Giáp Tuất | Thiên Hình (hắc đạo) | Đạt |
Giờ hoàng đạo của cả 14/12 và 26/12 theo bộ lịch Viện: Dần (Tư Mệnh), Thìn (Thanh Long), Tỵ (Minh Đường), Thân (Kim Quỹ), Dậu (Bảo Quang), Hợi (Ngọc Đường).
Vì sao hai ngày Khai tháng Hợi (19/11 và 01/12) bị loại?
Tháng Hợi (tháng 10 tiết khí) có Tai Sát ở chi Dậu, mà ngày Khai của tháng này lại rơi vào chi Dậu, nên ngày Khai nào trong tháng cũng trùng Tai Sát. Các ngày kiêng khác của tháng Hợi: Kiếp Sát Thân, Nguyệt Sát Tuất, Nguyệt Hình Hợi, Nguyệt Yếm Sửu, Thổ Phù Thìn, Địa Nang Mậu Dần và Mậu Thân.
Tháng Tý (tháng 11 tiết khí, từ 07/12/2026) có ngày Khai rơi vào chi Tuất. Ngày kiêng của tháng Tý: Kiếp Sát Tỵ, Tai Sát Ngọ, Nguyệt Sát Mùi, Nguyệt Hình Mão, Nguyệt Yếm Tý, Thổ Phù Thân, Địa Nang Tân Mão và Tân Dậu. Tứ Phế mùa đông (Bính Ngọ, Đinh Tỵ) không trùng; tháng Hợi, Tý không có Thổ Vượng Dụng Sự.
Hình: xem ngày Khai cuối năm 2026 theo tháng tiết
Xem ngày hắc đạo: hai ngày đạt có dùng được không?
Hai ngày đạt đều là hắc đạo Thiên Hình. Mục đào giếng của sách không kể hắc đạo vào danh sách kiêng; Viện ghi đúng như vậy, không suy thêm. Ngày 14/12 là ngày Nhâm, nhưng ngày Nhâm chỉ kiêng khơi kênh.
Muốn tra tuổi xung, giờ hoàng đạo cho ngày khác, dùng công cụ Xem ngày tốt xấu của Viện. Công cụ có mục động thổ nhưng chưa có mục đào giếng, nên vẫn cần so với Bảng 1.
Cần ngày sang năm 2027, hoặc hai ngày trên không hợp tuổi nhà bạn: liên hệ Viện. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Liên hệ Viện04Xem ngày đào giếng theo tuổi ra sao?
Lấy năm sinh của chủ nhà, không lấy ngày sinh, rồi bỏ ngày có can khắc và chi xung với năm sinh ấy.
Sách viết: «xưa nay đều xét năm sinh, không xét ngày sinh… sửa cất thì lấy mệnh của một người chủ nhà làm chính»[5]. Lời này nói cho việc sửa cất và táng; sách không có câu nào nói riêng cho đào giếng.
從來皆論生年不論生日……修造以宅長一人之命為主
Về mức nặng nhẹ, sách ghi: gặp thiên khắc địa xung là hung nhất; «năm xung mệnh là hung nhất, tháng kém hơn, ngày kém hơn nữa, giờ thì nhẹ»[5].
一太歳衝命最凶，月次之，日又次之，時為輕。
Xem ngày theo tuổi: ai kỵ hai ngày còn lại năm 2026?
Các nhà chọn ngày kiêng thiên khắc địa xung (người Giáp Tý kiêng ngày Canh Ngọ) và thiên tỷ địa xung (Giáp Tý kiêng Giáp Ngọ)[5]. Áp vào hai ngày đạt, năm sinh tính theo năm can chi:
| Ngày | Thiên khắc địa xung | Thiên tỷ địa xung |
|---|---|---|
| 14/12/2026 · Nhâm Tuất | Bính Thìn (1976) | Nhâm Thìn (1952, 2012) |
| 26/12/2026 · Giáp Tuất | Mậu Thìn (1988) | Giáp Thìn (1964, 2024) |
Sách còn có một bảng nạp âm, theo đó Giáp Thìn kỵ Nhâm Tuất, Canh Thìn kỵ Giáp Tuất. Sách nói rõ bảng ấy lập cho ngày táng, không phải phép đào giếng; Viện chỉ ghi để bạn khỏi nhầm khi gặp ở nơi khác.
Năm 2026 xung tuổi nào?
Năm Bính Ngọ xung tuổi Tý: người sinh 1936, 1948, 1960, 1972, 1984, 1996, 2008, 2020. Theo sách, năm xung mệnh là mức nặng nhất. Chủ nhà tuổi Tý định đào giếng trong năm nay nên nhờ Viện xem riêng.
Chủ nhà phạm tuổi kỵ, hay nhà nhiều người cần cân cả nhà: Viện xem riêng. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Nhờ Viện xem ngày theo tuổi05Ngày đào giếng tốt có giống ngày động thổ không?
Giống phần lớn: cả hai cùng nên dùng ngày Khai và cùng kiêng nhóm ngày hại đất; khác ở vài ngày nên dùng, nên kiêng riêng. Viện đối chiếu từng chữ hai mục trong cùng quyển 11[1].
| Điểm so | Đào giếng | Động thổ |
|---|---|---|
| Nên dùng | Ngày Khai | Ngày Khai, thêm Thiên Đức, Nguyệt Đức, Thiên Đức Hợp, Nguyệt Đức Hợp, Thiên Xá, Thiên Nguyện, Nguyệt Ân, Tứ Tướng, Thời Đức, Tam Hợp |
| Cùng kiêng | Thổ Phủ, Nguyệt Phá, Bình, Thâu, Bế, Kiếp Sát, Tai Sát, Nguyệt Sát, Nguyệt Hình, Nguyệt Yếm, Tứ Phế, Thổ Phù, Địa Nang, Thổ Vượng Dụng Sự | |
| Kiêng riêng | Ngày Mão | Nguyệt Kiến, Đại Thời, Thiên Lại, Ngũ Mộ |
Nghĩa là ngày tốt động thổ chưa chắc dùng được cho đào giếng: ngày ấy có thể là ngày Mão. Ngược lại, ngày đào giếng có thể chưa đủ cho động thổ vì động thổ kiêng thêm bốn loại ngày. Đọc thêm bài ngày động thổ là gì và cách chọn ngày, hoặc động thổ cuối năm chọn ngày giờ theo tuổi gia chủ.
Muốn tự xem ngày thì học ở đâu?
Khoá Trạch Nhựt (Xem Ngày) mã PT-103 gồm 8 buổi, mỗi buổi 3 giờ, học trực tiếp; cần học xong PT-101 trước. Học sâu hơn về chọn ngày có khoá Huyền Không Đại Quái Xem Ngày.
06Hỏi – đáp
Ngày Nhâm có kiêng đào giếng không?
Không. Sách ghi ngày Nhâm chỉ kiêng khơi kênh, ngày Mão mới kiêng đào giếng. Vì vậy 14/12/2026 là ngày Nhâm Tuất vẫn đạt cho việc đào giếng, miễn không trùng tuổi kỵ của chủ nhà ở Bảng 4.
Ngày Khai có Thiên Đức nhưng trùng Thổ Phù thì dùng được không?
Không nên. Sách nói Thổ Phù, Địa Nang có Thiên Đức, Nguyệt Đức đi cùng vẫn kiêng. Cát thần ấy không xoá được điều kiêng của hai ngày này, nên ngày Khai trùng Thổ Phù hay Địa Nang vẫn bỏ.
Hai ngày đạt đều là hắc đạo, có sao không?
Mục đào giếng của Hiệp Kỷ Biện Phương Thư không kể hắc đạo vào danh sách kiêng. Viện ghi đúng như sách, không suy thêm. Ai muốn cân thêm hoàng đạo, hắc đạo cho nhà mình thì nên nhờ Viện xem riêng.
Xem ngày, giờ và việc cúng khi đào giếng
Đào giếng có cần cúng và xem giờ không?
Các sách Viện đã kiểm không nói riêng về giờ hay việc cúng khi đào giếng. Về giờ, sách chỉ ghi giờ xung tuổi là mức nhẹ nhất so với năm, tháng, ngày. Bảng 3 có sẵn giờ hoàng đạo của hai ngày đạt. Việc cúng cụ thể, mời bạn liên hệ Viện.
Chủ nhà tuổi Tý có nên đào giếng năm 2026?
Năm Bính Ngọ xung tuổi Tý, và sách xếp năm xung mệnh là mức nặng nhất, rồi mới tới tháng, ngày, giờ. Sách không nói riêng cho đào giếng. Chủ nhà sinh 1936, 1948, 1960, 1972, 1984, 1996, 2008, 2020 nên nhờ Viện xem riêng trước khi làm.
Muốn tự học xem ngày thì học khoá nào?
Khoá Trạch Nhựt (Xem Ngày), mã PT-103, gồm 8 buổi, mỗi buổi 3 giờ, học trực tiếp, cần học xong PT-101 trước. Học phí và lịch khai giảng: hỏi tư vấn viên qua trang liên hệ.
Nguồn tham khảo
- Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư 欽定協紀辨方書 (đời Thanh, Doãn Lộc, Mai Quyết Thành, Hà Quốc Tông cùng soạn từ năm Càn Long thứ 4, 1739; 36 quyển), quyển 11 «用事» (Dụng sự): mục «開渠穿井» tờ 21b–22a, mục «興造動土» tờ 18a–18b, bản Văn Uyên Các. Bản Kanripo KR3g0051.
- Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, quyển 10 «宜忌» (Nghi kỵ): ngày Khai tờ 21b–22a, Nguyệt Kiến – Thổ Phủ tờ 26b–27a, Thổ Phù – Địa Nang tờ 62a, Thổ Vượng Dụng Sự tờ 70a–70b, Bách kỵ tờ 72a, lệ ghi lịch tờ 74a. Bản Kanripo KR3g0051.
- Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, các quyển «義例» (Nghĩa lệ): quyển 6 (Kiếp Sát, Tai Sát, Nguyệt Sát, Nguyệt Hình, Địa Nang, Thổ Phù tờ 59b–60b), quyển 3 tờ 44b, quyển 4 tờ 47a (Nguyệt Yếm), quyển 5 tờ 42a (Tứ Phế). Bản Kanripo quyển 6 · quyển 3 · quyển 4 · quyển 5.
- Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, quyển 1 «本原» (Bản nguyên), tờ 29b: mười tám ngày Thổ Vượng Dụng Sự. Bản Kanripo KR3g0051.
- Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, quyển 33 «利用一» (Lợi dụng 1): mục «論相主» tờ 32b, tờ 35a–35b, lời «按» tờ 38a, bảng tờ 38b–39a. Bản Kanripo KR3g0051.
- Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, quyển 35 «附錄» (Phụ lục), tờ 17a–18a. Bản Kanripo KR3g0051.
- Mục từ «協紀辨方書» (Hiệp Kỷ Biện Phương Thư), Wikipedia tiếng Trung: năm soạn, số quyển, người soạn. zh.wikipedia.org.
Bài chỉ ghi những gì tra được trong sách trên hoặc tính bằng code trên bộ lịch Viện. Bản Kanripo không chấm câu; chấm câu chữ Hán trong bài do Viện thêm. Vị trí giếng, việc cúng và cân tuổi cả nhà nằm ngoài các sách đã kiểm: nên để Viện xem cho đúng nhà bạn.
