Mượn tuổi động thổ có sao không? Cách tra tuổi và điều kiện người cho mượn

01Mượn tuổi động thổ có sao không?

Mượn tuổi động thổ là tục dân gian giúp gia chủ yên tâm; sách chọn ngày đời Thanh mà Viện dò không ghi phép này, và có kiến trúc sư cho là không cần thiết.

Nhà nghiên cứu nói gì về tục mượn tuổi động thổ?

Theo nhà nghiên cứu văn hoá Phạm Đình Hải, mượn tuổi làm nhà có từ xa xưa. Bản chất là nhờ người có vận khí tốt, phù hợp với việc làm nhà, đứng làm thủ tục khởi công, động thổ. Người thân cho mượn tuổi thực chất là làm phúc. Ông cũng nói: «Ngày nay việc làm này đã bị biến tướng, chủ yếu do các thầy cúng vẽ thêm ra»^[5].

Nhà nghiên cứu văn hoá dân gian Nguyễn Hùng Vĩ cho rằng tục này xuất phát từ tín ngưỡng: người ta theo nhau chọn tuổi, mượn tuổi để yên tâm^[5]. Kiến trúc sư Phạm Cương nói mượn tuổi «chỉ mang tính thủ tục, hoàn toàn không cần thiết»^[6].

Sách cổ xét tuổi ai khi dựng nhà?

Viện dò bộ Hiệp Kỷ Biện Phương Thư với các chữ 借命 (mượn mệnh), 借主 (mượn chủ), 代主 (thay chủ): không thấy chỗ nào. Sách chỉ nói xét tuổi người chủ:

Sách còn nói dựng nhà coi trọng mệnh chủ hơn việc táng, vì «sửa, dựng nhà thì rìu búa chấn động, lại kéo dài ngày tháng. Nếu sơn hướng không trống, mệnh chủ bị khắc, thì không dám tuỳ tiện bàn khởi công»^[2].

若修造則斧斤震動且曠日持久倘山向不空主命受尅不敢妄議興舉

Vì vậy, trước khi tính chuyện mượn tuổi động thổ, hãy tra xem tuổi chủ nhà có phạm năm định làm không. Phần 02 có sẵn hai bảng để tra.

02Tuổi nào cần mượn tuổi động thổ năm 2026–2030?

Theo dân gian, tuổi chủ phạm Tam Tai, Kim Lâu, Hoang Ốc thì mượn tuổi; theo sách cổ, đáng ngại nhất là năm xung tuổi chủ và Thiên Cương tứ sát.

Báo Tuổi Trẻ ghi quan niệm dân gian: «Nếu tuổi của chủ nhà phạm phải các hạn tam tai, kim lâu, hoang ốc thì không nên xây dựng, động thổ… Nếu chủ nhà vẫn muốn xây dựng thì phải mượn tuổi của người thích hợp»^[6]. Muốn biết tuổi mình có phạm ba hạn ấy không, Viện xem riêng. Hai phép sách cổ thì bạn tự tra được ngay dưới đây.

Bốn bước tra tuổi trước khi động thổ

1. Lấy năm sinh âm lịch của chủ nhà. Sách xét năm sinh, không xét ngày sinh^[1].
2. Tìm năm định động thổ trong Bảng 1. Năm sinh của bạn có trong dòng ấy là bị năm xung.
3. Tìm nhóm tuổi của bạn trong Bảng 2. Năm định làm mang chữ kỵ mà lại làm một trong bốn hướng kỵ thì phạm Thiên Cương tứ sát.
4. Phạm một trong hai phép: xem cách khác ở phần 05, hoặc nhờ Viện xem riêng. Nếu nhờ người đứng thay, tra năm sinh người ấy bằng đúng hai bảng này.

Bảng 1: năm động thổ xung tuổi nào?

Sách viết: «Thái Tuế (năm) xung mệnh là xấu nhất, tháng xung kém hơn, ngày kém hơn nữa, giờ là nhẹ»^[1].

一太歳衝命最凶月次之日又次之時為輕

Sách dẫn một ví dụ: «Lại một người sinh năm Mậu Ngọ, dựng táng vào năm Bính Tý, thị phi không dứt, đều do xung năm sinh»^[1]. Ngọ với Tý là cặp xung; Viện đã kiểm cặp này bằng code.

又一戊午年生人扵丙子造𦵏是非不停皆衝生年也

Hình 1: năm xung tuổi trên vòng 12 địa chi

Tra năm sinh bị xung trong Bảng 1

Năm sinh tính theo năm âm lịch. Người sinh tháng Chạp, tháng Giêng nên nhờ Viện xem riêng trước khi đọc bảng. Muốn hiểu thêm về cặp xung, đọc bài cách hiểu xung theo địa chi.

Bảng 2: Thiên Cương tứ sát với người đứng chủ

Sách viết: «Sát của bản mệnh chỉ có Thiên Cương tứ sát là xấu nhất, dựng nhà hay chôn cất đều kỵ. Thiên Cương tứ sát tức là Tuế sát. Sửa nhà thì kỵ cho trạch trưởng; táng thì kỵ cho người mất và người chủ tế; sao tốt cũng không chế được»^[1].

本命煞惟天罡四煞最凶造𦵏皆忌天罡四煞即嵗煞也修忌宅長𦵏忌化命及祭主吉不能制

Đọc Bảng 2 thế nào cho đúng?

Bản số in nhóm thứ ba là «己酉丑». Chữ 己 là can, không phải chi; nhóm tam hợp hành Kim là 巳酉丑 (Tỵ, Dậu, Sửu), nên bảng ghi theo nhóm này^[1].

Lời chú nhỏ trong sách, lấy nhóm Dần, Ngọ, Tuất làm ví dụ: «Không làm bốn hướng ấy thì phạm chữ Sửu cũng không kỵ; không phạm chữ Sửu thì bốn hướng ấy cũng không kỵ; phạm cả hai mới xấu, phạm một chữ Sửu cũng xấu.» Hai vế cuối tự trái nhau. Viện dịch nguyên, không tự hoà giải.

非此四向則犯丑字不忌不犯丑字則此四向亦不忌二者俱犯乃凶犯一箇丑字亦凶

Bảng 2 chỉ xét chữ của năm. Tháng, ngày, giờ mang chữ kỵ thì phải tra lịch cho từng ngày cụ thể.

03Người cho mượn tuổi động thổ cần điều kiện gì?

Sách cổ không nói riêng về người cho mượn tuổi; dân gian và người làm nghề đặt điều kiện khác nhau, còn Viện tra tuổi người ấy bằng phép sách dùng cho trạch trưởng.

Ba ý kiến đã đăng trên báo:

• Một thầy phong thuỷ, qua lời kể của anh Lê Hòa: «người này phải là đàn ông khỏe mạnh, nhà không chịu tang, tuổi không phạm vào các vận hạn»^[5].
• Quan niệm dân gian: chọn người «bách niên giai lão», con đàn cháu đống^[6].
• Chuyên gia Tam Nguyên: người động thổ nên là người trung niên khoẻ mạnh, vì «người già “khí” đã suy kiệt»^[6].

Dân gian chuộng người cao tuổi, chuyên gia Tam Nguyên lại chọn người trung niên. Viện ghi cả hai, không chọn hộ bạn.

Tra tuổi người đứng thay thế nào?

Nếu nhờ người đứng thay thì Viện áp cùng phép sách dùng cho trạch trưởng; sách không nói riêng về người cho mượn^[1]. Dùng ô kiểm dưới đây cho từng người bạn định nhờ.

04Mượn tuổi động thổ khác mượn tuổi làm nhà ra sao?

Theo các nguồn đã đọc, có người chỉ nhờ người khác đứng lễ động thổ; có gia đình để người cho mượn tuổi đứng suốt quá trình xây. Chia bước cho nhà bạn thì Viện xem riêng.

Mượn tuổi chỉ để làm lễ động thổ

Hai kiến trúc sư Vũ Quang Cường – Vũ Quang Định trả lời bạn đọc báo:«Anh có thể mượn tuổi người khác phù hợp để làm lễ động thổ». Hai ông cũng nói không nghiên cứu theo Kim Lâu hay Thái Tuế, vì có nhiều nguồn tin không chính xác về hai phương pháp này^[7].

Chuyên gia Tam Nguyên nói chủ nhà không hợp động thổ thì có thể nhờ người có vận khí tốt động thổ thay. Không cần sang tên giấy tờ, cũng không cần thủ tục cất nóc, gác đòn dông, vì «không có tác dụng». Kiến trúc sư Phạm Cương nói nhờ người đứng tên sổ đỏ, giấy tờ «không có giá trị». Theo phái Bát Trạch, phong thuỷ chỉ tác động tới người sống trực tiếp, lâu dài trong nhà, nên đổi tên giấy tờ không hoá giải được^[6].

Một ca mượn tuổi làm nhà kể trên báo

Một gia đình ở Hải Phòng kể với báo:người cho mượn tuổi «vờ đứng tên gia chủ». Cụ họ ngoài 80 tuổi nhận lời, phải có mặt suốt quá trình xây và làm lễ «mua lại nhà». Một người chú họ bị gạt ra vì «không hợp cung con cái»^[5]. Đây là lời kể của một gia đình, không phải phép chung.

Tuổi phạm Kim Lâu mà định nhờ người đứng suốt việc xây, đọc thêm bài mượn tuổi làm nhà khi tuổi phạm Kim Lâu.

05Không mượn tuổi động thổ thì sách cổ có cách nào khác?

Có. Sách ghi hai cách: dời chỗ ở sang phương tốt rồi mới sửa nhà, và làm ở phương có Tử Bạch đến, nơi năm xấu của trạch trưởng không hại được.

Dời chỗ ở rồi mới sửa nhà

Sách viết: «Nếu phòng ở của người chủ việc sửa không lợi thì phải dời sang ở phương tốt rồi mới sửa được, nghĩa ấy rất rõ. Phàm dời đi rồi sửa thì phải đợi sửa xong mới chọn ngày tốt nhập trạch». Sách gọi đó là «phép linh hoạt»^[3]. Cách này sách nói cho việc sửa nhà.

如修主住房不利必要遷住吉方乃可修作其義甚明凡移徙而修者必待修完後方可擇吉入宅……此活變之法也

Làm ở phương có Tử Bạch đến

Sách chép lời Tang Đạo Mậu và thiền sư Nhất Hạnh: phương có Tử Bạch đến thì «không phải tránh mọi năm xấu của trạch trưởng, đều không hại được, chỉ không chế được Thiên Cương tứ vượng sát»^[4].

桑道茂及一行禪師皆云紫白所到之方……不避宅長一切凶年並不能為害惟不能制天罡四旺煞而已

Năm nay, tháng này phương nào có Tử Bạch đến thì phải tính riêng cho từng năm, từng tháng.

06Văn khấn và dịch vụ mượn tuổi động thổ: tìm ở đâu?

Bài này không chép văn khấn; Viện dạy tự sắm lễ, đọc văn khấn động thổ trong khoá Nghi Lễ, và không có dịch vụ cho mượn tuổi riêng.

Văn khấn mượn tuổi động thổ

Khoá Nghi Lễ (PT-202) hướng dẫn tự sắm lễ và đọc văn khấn khi khai trương, động thổ, về nhà mới. Khoá học 6 buổi, mỗi buổi 3 giờ, tại 29 Cộng Hòa, TP.HCM, không học online; cần học xong PT-102 trước. Trang khoá không nói riêng tới khấn mượn tuổi. Lịch học, học phí: liên hệ Viện.

Có nên thuê dịch vụ mượn tuổi động thổ?

Viện không có dịch vụ mượn tuổi riêng. Ông Phạm Đình Hải cho rằng tục này nay đã bị biến tướng, chủ yếu do thầy cúng vẽ thêm^[5]; kiến trúc sư Phạm Cương cho là không cần thiết^[6]. Trước khi nhờ ai, hãy tự tra Bảng 1, Bảng 2 xem tuổi chủ nhà có thật sự phạm không.

Viện có dịch vụ Xem phong thủy nhà đất (khảo sát nhà ở, mặt bằng, đất đai) và Xem mệnh lý. Mọi dịch vụ báo giá khi liên hệ; bước trao đổi ban đầu không thu phí.