Kim Lâu tính thế nào? Công thức chia 9 và bảng tra tuổi

01Kim Lâu tính thế nào?

Lấy tuổi mụ chia cho 9 (hoặc trừ dần 9); số dư là 1, 3, 6 hoặc 8 thì phạm Kim Lâu. Cách tính này được các nguồn thống nhất^[1]. Làm theo ba bước:

1. Tính tuổi mụ. Tuổi mụ, còn gọi là tuổi âm hay tuổi ta, bằng năm âm lịch đang xét trừ năm sinh âm lịch, cộng 1^[1]. Nam và nữ tính cùng một cách.
2. Chia tuổi mụ cho 9, lấy số dư. Không quen chia thì cộng các chữ số của tuổi lại: kết quả cho cùng số dư như phép chia 9 (cộng ra 9 thì coi là dư 0).
3. Đối số dư với bảng dưới. Dư 1 là Kim Lâu Thân, dư 3 là Kim Lâu Thê, dư 6 là Kim Lâu Tử, dư 8 là Kim Lâu Súc. Dư 0, 2, 4, 5, 7 là không phạm^[3].

Ví dụ: người sinh năm 1999, xét năm 2026. Tuổi mụ là 2026 − 1999 + 1 = 28. Lấy 28 chia 9 được 3, dư 1. Vậy năm 2026 người này phạm Kim Lâu Thân. Cộng chữ số cũng ra như vậy: 2 + 8 = 10, rồi 1 + 0 = 1.

Cách ghép số dư với tên hạn là quy ước của các trang tra cứu phổ thông hiện nay^[3]. Viện chưa thấy cổ thư nào chép quy ước này.

02Kim Lâu là tuổi nào?

Các tuổi mụ phạm Kim Lâu là 10, 12, 15, 17, 19, 21, 24, 26, 28, 30… và cứ thêm 9 lại lặp lại. Tìm tuổi mụ của bạn trong Bảng 2, xem hàng nó nằm.

Trong mỗi vòng 9 năm có 4 năm phạm, tức khoảng 44,4% số năm. Vì vậy hầu như ai cũng gặp Kim Lâu vài lần trong độ tuổi cưới hỏi, làm nhà.

03Kim Lâu 2026 là những tuổi nào?

Năm Bính Ngọ 2026, người sinh 1999, 1990, 1997, 1988, 1994, 1985, 1992, 1983 cùng các năm trong Bảng 3 phạm Kim Lâu. Tuổi mụ trong bảng đã tính sẵn theo năm 2026.

Năm sinh 1980–2007 không phạm Kim Lâu năm 2026: 2007, 2005, 2004, 2002, 2000, 1998, 1996, 1995, 1993, 1991, 1989, 1987, 1986, 1984, 1982, 1980.

Bảng tính theo năm sinh âm lịch. Ai sinh vào tháng giáp Tết thì năm âm lịch có thể khác năm dương lịch ghi trên giấy tờ; trường hợp này nên nhờ Viện xem lại.

04Kim Lâu Thân, Thê, Tử, Súc khác nhau ra sao?

Bốn hạn khác nhau ở đối tượng bị kị: Thân kị bản thân, Thê kị vợ, Tử kị con, Súc kị chăn nuôi gia súc.^[2]

• Kim Lâu Thân (dư 1): nhắm vào chính người đứng tuổi.
• Kim Lâu Thê (dư 3): nhắm vào người vợ.
• Kim Lâu Tử (dư 6): nhắm vào con cái.
• Kim Lâu Súc (dư 8): nhắm vào việc chăn nuôi gia súc.

Người tìm hay hỏi nhất là Thân với Súc. Chỗ khác nhau nằm ở đây: Kim Lâu Thân nói về chính người đứng tuổi, còn Kim Lâu Súc nói về chăn nuôi, không nói về con người^[2]. Nguồn Viện đã kiểm chỉ ghi tới mức ấy. Hạn nào nặng hơn, hạn nào được bỏ qua thì nguồn không nói, nên Viện không tự xếp hạng.

Gốc của bốn hạn là câu ca dân gian mở đầu bằng:

«Một ba sáu tám, Kim Lâu»^[2]

Câu ca chỉ nhắc ba việc kiêng: làm nhà, cưới vợ, tậu trâu. Đây là quan niệm dân gian, không phải quy định của sách chọn ngày chính thức.

05Vì sao nhiều người tính Kim Lâu sai?

Bốn lỗi hay gặp: xét chữ số cuối của tuổi, dùng tuổi tròn thay tuổi mụ, dùng mẹo «nhân đôi hàng chục», và nhầm Kim Lâu với sao hạn.

Xét chữ số cuối 1, 3, 6, 8

Cho rằng tuổi có đuôi 1, 3, 6, 8 (21, 23, 26, 28, 31…) là Kim Lâu là hiểu chưa đúng^[1]. Số 1, 3, 6, 8 là số dư sau khi chia 9, không phải chữ số cuối. Bảng 4 cho thấy hai cách cho kết quả ngược nhau ở rất nhiều tuổi.

Dùng tuổi tròn thay tuổi mụ

Người sinh 1999 lấy 2026 − 1999 = 27, chia 9 dư 0, tưởng không phạm. Tuổi mụ đúng là 28, dư 1: phạm Kim Lâu Thân. Chỉ quên cộng 1 là kết quả đổi hẳn.

Mẹo «nhân đôi hàng chục rồi cộng hàng đơn vị»

Mẹo này cho sai: Viện tính lại thì nó lệch so với phép chia 9 ở 80 trên 90 tuổi, từ 10 đến 99. Cách đúng là cộng thẳng các chữ số: không lệch tuổi nào trong khoảng ấy.

Nhầm Kim Lâu với sao hạn hằng năm

Kim Lâu không phải gặp sao hạn hằng năm, và không tính như luận hạn trên lá số Tử vi, Tứ trụ. Đây là ý của kiến trúc sư Hoàng Trà, Viện Lý học phương Đông, trả lời Báo Đầu tư^[1]. Muốn phân biệt mệnh lý với các phép kiêng dân gian, đọc thêm bài mệnh lý học là gì, phân biệt với tử vi và bói toán.

06Kim Lâu có nên cưới không?

Dân gian kiêng cưới năm Kim Lâu và xét theo tuổi cô dâu; còn sách chọn ngày chính thức nhà Thanh không nhắc Kim Lâu, lại bác các phép kiêng cưới theo tuổi, theo tháng.

Theo lệ dân gian, cưới thì xét tuổi cô dâu, làm nhà thì xét tuổi đàn ông^[1]. Kiến trúc sư Hoàng Trà cho rằng khi cưới, phạm Cô thần Quả tú còn nặng hơn phạm Kim Lâu, và ngày giờ cưới nên chọn theo ngày Hoàng đạo, hợp tuổi^[1]. Về chỗ đứng của việc chọn ngày, đọc thêm bài trạch nhật (chọn ngày) quan trọng thế nào trong phong thủy.

Vì sao lại chia cho 9 thì đến nay chưa có lời giải thích rõ ràng. Một lời giải gần đây bị chính bài báo đăng nó coi là khiên cưỡng^[1].

Sách chọn ngày nhà Thanh nói gì?

Bộ Khâm định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (36 quyển) khởi soạn năm Càn Long thứ 4 (1739) theo lệnh vua, do Hoà Thạc Trang Thân vương Doãn Lộc chủ trì, ba năm sau xong^[4]. Viện tra toàn văn bản số của bộ sách: không có chữ 金樓 (Kim Lâu). Sách không nhắc Kim Lâu, nhưng bác thẳng nhiều phép kiêng cưới khác theo tuổi, theo tháng.

Trong tờ tâu, các soạn giả viết: «Các phép như Giá thú Chu đường, Ngũ tính tu trạch đều là thuyết hoang đường, vậy mà vẫn chép trong lịch Thời Hiến»^[4].

他如嫁娶周堂五姓修宅之類悉屬荒唐謬說而載在時憲書內

Quyển 36 «Biện ngoa» (辨譌, biện cái sai), mục nam nữ hợp hôn và tháng đại lợi, viết: «Thuật sĩ bịa đặt càng là hoang đường, mà mê hoặc đời, lừa dối dân thì chưa có gì quá như phép hợp hôn và tháng đại lợi»^[5].

術士揑造益屬荒唐而惑世誣民則未有如合婚大利月之尤甚者

Hai câu trên là lời sách bác phép hợp hôn, tháng lợi, Chu đường. Sách không nói gì về Kim Lâu, nên không thể nói sách «bác Kim Lâu». Điều rút ra được: các phép kiêng cưới theo tuổi, theo tháng từng bị chính sách chọn ngày của triều đình nhà Thanh xem là không có căn cứ.

Nguồn Viện đã kiểm không nói cách hoá giải khi phạm Kim Lâu. Có nên cưới, cưới ngày nào, cần xét cả tuổi đôi bên và phong tục gia đình: phần này Viện xem riêng.