Gieo được quẻ Địa Thủy Sư động hào 2: tra ngay lời hào Cửu Nhị, quẻ biến, quẻ hỗ và thể dụng trong một bảng. Bài chỉ ghi những gì sách cổ thật sự viết; muốn học đọc quẻ cho việc của mình, Viện có khoá Mai Hoa Dịch Số.
Điểm chính
- Một hào động thì đọc lời hào động của quẻ gốc: ở đây là lời hào Cửu Nhị quẻ Sư[4].
- Cửu Nhị là hào dương duy nhất của quẻ, ở giữa quẻ dưới, tượng vị tướng được hào Năm tin dùng[3].
- Sư động hào 2 biến thành Thuần Khôn (quẻ 2), hỗ là Địa Lôi Phục (quẻ 24).
- Mai Hoa: thể Khôn thổ khắc dụng Khảm thủy, sách ghi «thể khắc dụng, mọi việc tốt»; kết luận còn đổi theo mùa gieo quẻ.
- Quẻ này ứng vào việc cụ thể của bạn ra sao: sách đã kiểm không nói, nên học cách đọc ở khoá Mai Hoa Dịch Số.
01Quẻ Địa Thủy Sư động hào 2 nghĩa là gì?
Là bạn gieo được quẻ Sư, quẻ thứ 7 của Kinh Dịch, và hào thứ hai từ dưới lên là hào động; lời đoán chính nằm ở lời hào Cửu Nhị.
Quẻ Sư gồm Khảm (nước) ở dưới, Khôn (đất) ở trên, nên tiếng Việt gọi là Địa Thủy Sư. Sách viết: «Sư, thứ bảy. Khảm ở dưới, Khôn ở trên. Sư: giữ chính, bậc trượng nhân thì tốt, không lỗi.»[1]
《師第七》 ䷆坎下坤上 《師》貞丈人吉
«Sư» là quân, đám đông. Đại Tượng giải hình quẻ: «Trong đất có nước là quẻ Sư. Người quân tử theo đó mà bao dung dân, nuôi dưỡng chúng.»[1]
地中有水，《師》。君子以容民畜眾
Tra nhanh quẻ Sư động hào 2
| Mục | Kết quả |
|---|---|
| Quẻ gốc | Địa Thủy Sư (quẻ 7): Khảm dưới, Khôn trên |
| Hào động | Hào 2, hào dương (Cửu Nhị) |
| Lời hào đọc | «Ở giữa quân, tốt, không lỗi; vua ba lần ban mệnh» |
| Quẻ biến | Thuần Khôn (quẻ 2) |
| Quẻ hỗ | Địa Lôi Phục (quẻ 24) |
| Thể – dụng | Thể Khôn (thổ), dụng Khảm (thủy): thể khắc dụng |
Quẻ biến, quẻ hỗ và thể dụng Viện tính lại bằng code theo phép trong sách, đối chiếu ba ví dụ của Mai Hoa Dịch Số quyển một.
Đã có quẻ, muốn biết đọc nó cho việc của mình thế nào: hỏi tư vấn viên về khoá Mai Hoa Dịch Số. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Hỏi tư vấn viên02Hào Cửu Nhị (hào 2) quẻ Sư nói gì?
Hào Cửu Nhị nói: ở giữa quân, tốt, không lỗi; vua ba lần ban mệnh. «Cửu» chỉ hào dương, «Nhị» chỉ vị trí thứ hai từ dưới lên.
Trích Chu Dịch, quẻ Sư
«Chín Hai: ở giữa quân, tốt, không lỗi; vua ba lần ban mệnh.» · Tượng nói: «”Ở giữa quân, tốt” là được nhận ơn sủng của trời (bề trên); “vua ba lần ban mệnh” là vì lòng lo cho muôn nước.»
九二：在師中，吉、无咎，王三錫命。《象》曰：「在師中吉」、承天寵也，「王三錫命」、懷萬邦也。
Vì sao hào 2 quẻ Sư là vị tướng?
Chu Hi giải: «Quẻ chỉ có Chín Hai là một hào dương ở giữa quẻ dưới, là tượng vị tướng; năm hào âm trên dưới thuận theo, là tượng quân chúng.»[3]
卦惟九二一陽居下卦之中為將之𧰼上下五隂順而從之為衆之象
Về riêng hào này, ông viết: «Chín Hai ở dưới, được các hào âm quy về, có đức cứng mà giữ giữa; trên ứng với hào Năm và được tin dùng.»[3]
九二在下為衆隂所歸而有剛中之德上應於五而為所寵任
Vì sao «tốt» rồi mới «không lỗi»?
Vương Bật chú: «Lấy hào cứng ở giữa mà ứng với bên trên; ở trong quân mà được chỗ giữa. Nhận ơn sủng của bề trên, làm chủ quân; việc lớn trách nhiệm nặng, không có công thì hung, cho nên tốt mới không lỗi.»[2]
以剛居中而應於上在師而得其中者也承上之寵爲師之主任大役重无功則凶故吉乃无咎也
Khổng Dĩnh Đạt giải vế cuối: «vua ba lần ban mệnh» là vì có công nên vua ba lần ban mệnh[2].
王三錫命者以其有功故王三加錫命
Như vậy chữ «tốt» trong lời hào gắn với điều kiện: người ở vị trí ấy gánh việc nặng và phải làm nên việc. Lời hào ứng vào công việc, thi cử hay hôn nhân của bạn thế nào thì các sách đã kiểm không nói; Viện không tự viết thêm.
Muốn tự đọc lời hào cho việc mình đang hỏi: khoá Mai Hoa Dịch Số dạy cách ghép lời hào với thể dụng. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Xem khoá Mai Hoa Dịch Số03Quẻ Sư hào 2 biến thành quẻ nào?
Quẻ Sư hào 2 biến thành Thuần Khôn, quẻ thứ 2: hào dương ở vị trí hai đổi thành âm, quẻ dưới Khảm thành Khôn.
Mai Hoa Dịch Số ghi: «Nếu một hào động thì xem hào ấy: hào dương thì đổi thành hào âm, hào âm thì đổi thành hào dương.»[5]
若一爻動，則看此一爻，是陽爻則變陰爻，陰爻則變陽爻。
Quẻ hỗ lấy bốn hào giữa: sách ghi lấy quẻ kép bỏ hào đầu và hào sáu[5]. Bốn hào giữa của Sư cho Chấn ở dưới, Khôn ở trên, tức Địa Lôi Phục.
互卦以重卦去了初爻及第六爻
Hình ba quẻ từ quẻ Sư động hào 2
Bảng quẻ gốc, quẻ hỗ, quẻ biến khi động hào 2
| Quẻ | Quẻ dưới | Quẻ trên | Tên, thứ tự |
|---|---|---|---|
| Gốc | Khảm | Khôn | Địa Thủy Sư, quẻ 7 |
| Hỗ | Chấn | Khôn | Địa Lôi Phục, quẻ 24 |
| Biến | Khôn | Khôn | Thuần Khôn, quẻ 2 |
Tên và thứ tự ba quẻ khớp chính văn Chu Dịch: Sư «坎下坤上», Khôn «坤下坤上», Phục «震下坤上»[1]. Lời quẻ, lời hào của Thuần Khôn xem ở bài quẻ Thuần Khôn (quẻ 2).
Một lưu ý: khi một hào động, phép bói theo Kinh lấy lời hào của quẻ gốc, không phải lời hào của quẻ biến (xem phần 04).
04Đọc quẻ một hào động trong Mai Hoa thế nào?
Đọc lời hào động của quẻ gốc trước, rồi chia thể dụng, xét ngũ hành sinh khắc, sau cùng xem quẻ hỗ và quẻ biến.
Sách Dịch học khải mông thông thích ghi: «Một hào biến thì lấy lời hào biến của quẻ gốc mà đoán.»[4] Mai Hoa Dịch Số cũng dặn: thành quẻ rồi trước xem lời hào Chu Dịch để đoán tốt xấu, sau đó xem thể dụng của quẻ[6].
一爻變則以本卦變爻辭占
成卦之後先看《周易》爻辭，以斷吉凶……次看卦之體用
Sáu bước đọc quẻ Sư động hào 2
- 1Ghi quẻ gốc và hào độngĐịa Thủy Sư, động hào 2 (Cửu Nhị).
- 2Đọc lời hào của quẻ gốc«Ở giữa quân, tốt, không lỗi; vua ba lần ban mệnh».
- 3Chia thể dụngQuẻ có hào động là dụng, quẻ yên là thể: dụng Khảm (dưới), thể Khôn (trên).
- 4Xét sinh khắc thể – dụngKhôn thổ khắc Khảm thủy: thể khắc dụng.
- 5Xem quẻ hỗ rồi quẻ biếnHỗ Địa Lôi Phục là khoảng giữa của việc; biến Thuần Khôn là kết cục.
- 6Đối chiếu mùa gieo quẻThể nên vượng; tra Bảng 4 ở phần 05.
Căn cứ bước 3 và bước 5: sách viết «quẻ động là dụng, quẻ tĩnh là thể»[7], và «quẻ thể là chủ, quẻ dụng là việc, quẻ hỗ là khoảng giữa của việc, quẻ biến là kết cục của việc»[6].
動者為用，靜者為體。
體卦為主，用卦為事，互卦為事之中間，刻應變卦為事之終。
Ví dụ trong sách với quẻ Sư (động hào 3, không phải hào 2)
Mai Hoa Dịch Số có ví dụ «bò kêu thương» gieo được chính quẻ Sư, nhưng động hào 3. Sách đọc đúng trình tự trên: trước dẫn lời hào 3 «quân có khi chở xác, hung», rồi «Sư biến Thăng, hỗ Khôn, Chấn; Khôn là thể», và đoán xấu[5].
卦則師變升，互坤、震，乃坤為體
Ví dụ chỉ minh hoạ cách đọc: hào 3 khác lời hào, khác quẻ biến, kết luận không áp sang hào 2.
Muốn học gieo quẻ và đọc đủ sáu bước cho việc mình hỏi: khoá Mai Hoa Dịch Số (PT-ML304) học trực tiếp tại 29 Cộng Hòa. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Xem khoá Mai Hoa Dịch Số05Thể dụng khi Sư động hào 2 tốt hay xấu?
Theo luật Mai Hoa, thể Khôn thổ khắc dụng Khảm thủy là thể khắc dụng, sách ghi «mọi việc tốt»; quẻ biến Khôn tỉ hòa với thể.
Sách viết: «Thể khắc dụng, mọi việc tốt»[6] và «biến sinh thể hoặc tỉ hòa thì việc đến cuối có lợi»[7]. «Tỉ hòa» (比和) là cùng một hành.
體克用，諸事吉
變生體及比和，則事事臨終有吉利
Bảng thể, dụng, hỗ, biến của Sư động hào 2
| Vai | Quẻ đơn | Hành | So với thể Khôn (thổ) |
|---|---|---|---|
| Thể | Khôn (trên, không động) | Thổ | — |
| Dụng | Khảm (dưới, có hào động) | Thủy | Thể khắc dụng |
| Hỗ của thể | Khôn (hỗ trên) | Thổ | Tỉ hòa |
| Hỗ của dụng | Chấn (hỗ dưới) | Mộc | Khắc thể |
| Biến | Khôn (quẻ dưới sau khi đổi) | Thổ | Tỉ hòa |
Phần quẻ hỗ đọc thế nào?
Thể ở trên nên hỗ trên là hỗ của thể, hỗ dưới là hỗ của dụng[7]. Hỗ của thể (Khôn) tỉ hòa; hỗ của dụng (Chấn mộc) khắc thể. Sách xếp hỗ của thể cần hơn hỗ của dụng. Tuy vậy, ví dụ của chính sách không luôn tách hai hỗ chặt như luật này, nên Viện chỉ nêu luật, không kết luận chắc phần hỗ.
如體在上，則上互為體之互，下互為用之互
Mùa gieo quẻ đổi kết luận thế nào?
Sách dặn «phàm bói, quẻ thể nên thịnh vượng», và kê mùa vượng, mùa suy của từng quẻ[6]. Tìm mùa bạn gieo quẻ trong bảng dưới.
冬坎水，四季之月坤、艮土
| Mùa gieo quẻ | Thể Khôn (thổ) | Dụng Khảm (thủy) |
|---|---|---|
| Mùa xuân | Suy | Sách không ghi ở mục này |
| Mùa đông | Sách không ghi ở mục này | Vượng |
| Bốn tháng cuối mùa | Vượng | Suy |
Sách còn nói: «Phàm đoán quẻ, vốn lấy thể dụng làm chủ, nhưng có khi không câu nệ thể dụng.»[6] Vì thế bảng trên là kết quả theo luật, không phải lời phán cố định cho việc của bạn.
固以體用為主，然有不拘體用者
Có quẻ mà chưa biết ghép mùa, ghép việc: hỏi tư vấn viên của Viện về khoá học. Gọi 07.6264.1331 hoặc nhắn Zalo.
Hỏi tư vấn viên06Hỏi – đáp
Động hào 2 thì đọc lời hào quẻ Sư hay quẻ Khôn?
Đọc lời hào Cửu Nhị của quẻ Sư. Sách Dịch học khải mông thông thích ghi một hào biến thì lấy lời hào biến của quẻ gốc mà đoán. Quẻ biến Thuần Khôn dùng ở bước thể dụng, để xem kết cục của việc.
Vì sao gọi là Cửu Nhị mà không gọi là hào 2?
Hai cách gọi cùng một hào. «Cửu» là số chỉ hào dương, «Nhị» là vị trí thứ hai tính từ dưới lên. Quẻ Sư có hào 2 là hào dương nên lời Kinh ghi «Cửu Nhị»; khi động, hào này đổi thành hào âm.
Quẻ Sư có phải quẻ xấu vì nói chuyện quân binh?
Lời quẻ Sư ghi giữ chính, bậc trượng nhân thì tốt, không lỗi; lời hào Cửu Nhị cũng ghi tốt, không lỗi. Riêng ví dụ hào 3 trong Mai Hoa Dịch Số đoán xấu, vì lời hào 3 khác và quẻ biến khác. Mỗi hào động đọc riêng.
Khoá học đọc quẻ hào 2 và các hào khác
Muốn tự gieo và đọc quẻ Mai Hoa thì học khoá nào?
Khoá Mai Hoa Dịch Số (PT-ML304, Khoa Mệnh Lý) dạy phép gieo và đọc quẻ Mai Hoa, học trực tiếp tại 29 Cộng Hòa, Tân Bình, TP.HCM. Cần học xong PT-102 trước. Lịch khai giảng hỏi tư vấn viên.
Khoá Kinh Dịch khác khoá Mai Hoa ở đâu?
Khoá Kinh Dịch (PT-204) thiên về kinh điển, đọc lời quẻ, lời hào và chú giải; gồm 12 buổi, mỗi buổi 3 giờ, cần học PT-ML301 trước. Khoá Mai Hoa Dịch Số thiên về ứng dụng nhanh: gieo quẻ, thể dụng, hỗ biến.
Nguồn tham khảo
- Chu Dịch 周易 (chính văn): thiên «師» tờ 1a–8a (lời quẻ, Đại Tượng, hào Cửu Nhị, Tiểu Tượng); thiên «坤» tờ 1a; thiên «復» tờ 1a. Bản Kanripo KR1a0001 (quẻ Sư) · quẻ Khôn · quẻ Phục.
- Chu Dịch chú sớ 周易註疏, Ngụy Vương Bật 王弼 chú, Khổng Dĩnh Đạt 孔穎達 chính nghĩa: hào Cửu Nhị quẻ Sư, tờ 3a–3b, bản Văn Uyên Các. Bản Kanripo KR1a0007.
- Nguyên bản Chu Dịch bản nghĩa 原本周易本義, Tống Chu Hi 朱熹, quyển 1, tờ 8b. Bản Kanripo KR1a0031.
- Dịch học khải mông thông thích 易學啟蒙通釋, Tống Hồ Phương Bình 胡方平, quyển 2, thiên «考變占第四», tờ 37a. Bản Kanripo KR1a0062.
- Mai Hoa Dịch Số 梅花易數, quyển 1: mục «爻以六除», «互卦起例», ví dụ «牛哀鳴占». Bản Wikisource.
- Mai Hoa Dịch Số 梅花易數, quyển 2: mục «占卜總決», «體用總訣», «衰旺論», «卦斷遺論». Bản Wikisource.
- Mai Hoa Dịch Số 梅花易數, quyển 3: mục «變卦式八則», «體用互變之訣». Bản Wikisource.
Bài chỉ ghi những gì tra được trong các sách trên hoặc tính lại bằng chính phép của sách. Chấm câu lời Kinh theo bản Kanripo ở nguồn 1; bản Tứ khố không chấm câu, chữ Hán trích từ đó để nguyên. Lời hào ứng vào việc cụ thể cần học cách đọc, bài không tự suy thêm.
